Αποκαλυπτικά στοιχεία όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας και τις μεθόδους «διαπαιδαγώγησης» που εφαρμόζονταν στις δομές από την «Κιβωτό του Κόσμου» ήρθαν στην επιφάνεια μετά από έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη. Το πόρισμα της έκθεσης με τα αποκαλυπτικά στοιχεία παραπέμφθηκαν ήδη στην Δόμνα Μιχαηλίδου ως αρμόδια υφυπουργό Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται στην έκθεση: «Το κύρος και η ευρεία κοινωνική αποδοχή που περιέβαλε τη δημόσια εικόνα του είχαν καταστήσει την “Κιβωτό του Κόσμου” ουσιαστικά υπεράνω κριτικής ή ελέγχου από τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας»
Η κακομεταχείριση των παιδιών και η αξιολόγηση τους
Στην σχετική έκθεση, ο Συνήγορος του Πολίτη συγκέντρωσε μαρτυρίες τόσο από πρώην φιλοξενουμένους όσο και εργαζομένους. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες αυτές, τα φιλοξενούμενα παιδιά υποβάλλονταν σε ένα σύστημα αξιολόγησης. Όταν έχριζαν θετικής αξιολόγησης (σύμφωνα με τα κριτήρια της δομής) κέρδιζαν προνόμια. Όταν όμως κρίνονταν ότι πρέπει να αξιολογηθούν αρνητικά τα παιδιά, τότε αυτά υφίσταντο συνέπειες που περιελάμβαναν «συναισθηματικά επώδυνες τιμωρίες». Μεταξύ των “τιμωριών” ήταν για παράδειγμα η ακύρωση προγραμματισμένης συνάντησης με συγγενείς τους, ο περιορισμός σε απομόνωση κ.α. Να σημειωθεί ότι η απομόνωση μπορούσε να διαρκέσει ακόμη και εβδομάδες.
Μεταξύ άλλων, για την υποτιθέμενη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, ορισμένες φορές γινόταν αναγκαστική διακοπή της σχολικής τους παρά την θέληση των φιλοξενούμενων παιδιών να συνεχίσουν το σχολείο. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μια περίπτωση διεκόπη οριστικά η υποχρεωτική φοίτηση στο γυμνάσιο ενός αγοριού, το οποίο υποχρεώθηκε να δουλεύει σε αποθήκη στο υπόγειο του παραρτήματος της «Κιβωτού» στον Κολωνό.
Στη μακρά λίστα κακοποιητικών συμπεριφορών έρχεται να προστεθεί και η σωματική βία. Σύμφωνα με όσα έχουν αποκαλυφθεί, κατά τα έτη 2014 έως 2022, τρεις εργαζόμενοι της «Κιβωτού», οι οποίοι είναι και στενοί συνεργάτες του π. Αντωνίου, ασκούσαν και σωματική βία στα παιδιά. Οι καταγγέλλοντες «εξέφρασαν ομόφωνα την πεποίθηση ότι ο πατέρας Αντώνιος είχε πλήρη γνώση των πρακτικών αυτών, δεδομένου ότι οι εν λόγω συνεργάτες του ήταν πρόσωπα απολύτου εμπιστοσύνης του, ενώ κάποιοι υποστήριξαν ότι επιχείρησαν να θέσουν υπόψη του περιστατικά βίας κατά ανηλίκων, αλλά εκείνος αρνήθηκε να τους μιλήσει».
Έπαιρναν τα μέτρα τους για να μην μιλήσει κανένα παιδί- Οι παρακολουθήσεις
Μεταξύ άλλων, στις σελίδες του πορίσματος αναφέρεται ακόμη ότι η πρεσβυτέρα κρατούσε αρχείο με τους κωδικούς πρόσβασης των παιδιών στα social media προκειμένου να έχει ανά πάσα στιγμή πρόσβαση στις επαφές και επικοινωνίες τους. Παράλληλα, η ιδιωτικότητα των παιδιών της δομής παραβιάζονταν ακόμη και στις συναντήσεις των παιδιών με συγγενικά τους πρόσωπα οι οποίες επιτηρούνταν από εργαζόμενους της δομής. Εξίσου ελέγχονταν και τηλεφωνικές επικοινωνίες τους, οι οποίες ήταν υποχρεωτικό να γίνονται μέσω ανοικτής ακρόασης για τον ίδιο ακριβώς λόγο.
Ακόμη, τα στελέχη της ανεξάρτητης αρχής συγκέντρωσαν μαρτυρίες σχετικά με πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες αυτές, με ευθύνη και πρωτοβουλία των υπευθύνων της δομής η φοίτηση στο λύκειο αρκετών παιδιών, κυρίως αγοριών, παρεμποδιζόταν ή ακόμα και διακοπτόταν και στις περιπτώσεις που τα ίδια τα παιδιά είχαν εκφράσει κατηγορηματικά την επιθυμία τους να συνεχίσουν να φοιτούν στο σχολείο. Αντί να πηγαίνουν σχολείο, πολλά από αυτά τα παιδιά υποχρεώνονταν να απασχολούνται σε βαριές αγροτικές και άλλες χειρωνακτικές εργασίες στο εσωτερικό της δομής, με το πρόσχημα της δήθεν συμμετοχής τους σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, τα οποία όμως δεν είχαν κανενός είδους πιστοποίηση.
Παρεμπόδιζαν τα παιδιά να βλέπουν τους συγγενείς τους
Στην ίδια έκθεση, διαπιστώνεται ότι οι υπεύθυνοι της δομής σε πολλές περιπτώσεις, όχι μόνο δεν ενίσχυαν αλλά ακόμη και παρεμπόδιζαν την επαφή των παιδιών με τους γονείς τους ή άλλα συγγενικά πρόσωπα.
Τέλος, εντοπίστηκαν αυστηροί περιορισμοί όσον αφορά την κοινωνική ζωή των παιδιών και τη συμμετοχή –κυρίως των κοριτσιών– σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες που διεξάγονταν εκτός δομής. Σύμφωνα με τη μαρτυρία από ένα κορίτσι που φιλοξενούνταν σε δομή του Πειραιά, της επιτρεπόταν να βγαίνει από τη δομή μόνο δύο φορές τον μήνα και αυτό μόνο εφόσον η απόδοσή της στις δουλειές του σπιτιού κρινόταν ικανοποιητική, ενώ πρώην φιλοξενούμενη στη δομή της «Κιβωτού» στην Κόνιτσα είπε ότι απαγορευόταν κάθε μετακίνηση κοριτσιών εφηβικής ηλικίας χωρίς να συνοδεύεται από κάποιον εργαζόμενο της δομής.
