Η αρχή του τέλος για τον μονοπολικό κόσμο που προέκυψε από μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης το 1989 έχει σημάνει.
Πέρα από τις τραγικές για τη Δύση εξελίξεις στο πεδίο της Ουκρανίας, διεξάγεται ένας δυνητικά πιο αιματηρός και ευρύς νομισματικός πόλεμος – με την έννοια ότι διακυβεύεται η επιβίωση των κοινωνιών όσον αφορά π.χ την ενεργειακή και τη διατροφική ασφάλεια.
Είναι ένας πόλεμο με μέτωπο ολόκληρο τον πλανήτη.
Ο καθηγητής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο Princeton Harold James, από μια αντι-ρωσική σκοπιά πάντοτε καθώς το κατεστημένο καθιστά τους ακαδημαϊκούς οργανικούς διανοούμενους της ιδεολογίας της δυτικής ελίτ, συνδέει τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις με τις εξελίξεις στο νομισματικό πεδίο από την πλευρά της ιστορικής εμπειρίας του 20ού αιώνα.
Αυτό που προκύπτει είναι ότι η διεθνής πράξη πραγμάτων όπως την ονειρεύτηκε ο φιλελευθερισμός ως μια ειρηνική ουτοπία όπου όσοι εμπορεύονται δεν πολεμούν εκπνέει.
Το «αφήγημα» της Δύσης αμφισβητείται πλέον ενεργά – και δη στο χρηματοπιστωτικό τομέα ο οποίος διαρρυθμίζει την πλανητική ροή κεφαλαίων και αγαθών – από νέες δυνάμεις οι οποίες επιθυμούν να συμμετάσχουν με τους δικούς τους όρους στο νέο τοπίο που θα διαμορφωθεί από τον υπό εξέλιξη μετασχηματισμό στις ισορροπίες ισχύος.
Η παλαιές στρατηγικές και το παίγνιο μηδενικού αθροίσματος
Εν μέσω αυξανόμενων παγκόσμιων εντάσεων, είναι εύλογο να υπάρχουν ανησυχίες ότι η διεθνής τάξη καταρρέει και ότι άλλες προτεραιότητες έχουν εκτοπίσει την επιδίωξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ως παγκόσμιου δημόσιου αγαθού.
Επανεμφανίζονται παλαιές στρατηγικές για να κερδηθεί ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος (όπως αυτό που γέννησε τη σχετική μαθηματική θεωρία στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου), με δυσοίωνους απόηχους του εικοστού αιώνα.
Εφόσον η παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα πρέπει να θεωρείται δημόσιο αγαθό, πολλά ιδρύματα της Δύσης υποτίθεται ότι αφοσιώνονται στη δημιουργία των συνθηκών για τη διατήρησή της.
Αυτή είναι η εμπράγματη εφαρμογή της αρχής για μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.
Η γεωπολιτική σύγκρουση, ωστόσο, συχνά φέρνει ένα μετασχηματισμό στη σκέψη: ξαφνικά, η αστάθεια γίνεται χρήσιμο εργαλείο για την προστασία των συμφερόντων κάποιου σε έναν παγκόσμιο ανταγωνισμό μηδενικού αθροίσματος.
Η χρήση του δολαρίου ως γεωπολιτικού όπλου δεν άφησε και πολλά περιθώρια σε όσους αντιστέκονται στην ηγεμονία των ΗΠΑ – ακόμη και οι σύμμαχοί τους κάνουν δεύτερες σκέψεις.
Στην τρέχουσα εποχή των εμπορικών πολέμων, των διασυνοριακών αλυσίδων εφοδιασμού και των περιορισμών στην πρόσβαση σε βασικές τεχνολογίες – θα μπορούσαμε να το αποκαλέσουμε «γεωτεχνοπολιτική» – αναδύεται μια νεότερη εκδοχή αυτής της γνωστής δυναμικής των νομισματικών πολέμων.
Εάν η Ιστορία είναι οποιοσδήποτε οδηγός, ο οικονομικός πόλεμος έχει ήδη κηρυχθεί.
Πέρα από το κυρίαρχο αφήγημα
Μία παραπλανητική εικόνα και το γενικότερο αφήγημα λέει ότι γεωπολιτική Δύση φαίνεται μια χαρά: ο ιαπωνικός Nikkei, μαζί με τα ευρωπαϊκά και τα αμερικανικά χρηματιστήρια, εμφανίζουν ευρωστία και τα δεινά στα εμπορικά ακίνητα δεν έχουν οδηγήσει σε καμία μορφή γενικευμένου πανικού.
Επιπλέον, οι δυτικοί θεσμοί υπερηφανεύονται ολοένα και περισσότερο για τη διασφάλιση της οικονομικής και οικονομικής ανθεκτικότητας.
Είναι δύσκολο να σκεφτούμε κάποιο τρόπο το οποίο θα μπορούσαν να εφαρμόσουν οι γεωπολιτικοί αντίπαλοι για να πυροδοτήσουν μια κατάρρευση στην ευρύτερη Δύση.
Δεν υπάρχει προφανές ισοδύναμο της τράπεζας του Άμστερνταμ της δεκαετίας του 1930 που έριξε το γαλλικό φράγκο σε μια επακριβώς χρονικά τοποθετημένη επίθεση που είχε σχεδιαστεί για να πλήξειτον εχθρό πριν από μια εισβολή.
Το μόνο που μένει είναι η ρητορική –
Όπως και πολλά άλλα, τα οικονομικά ακολουθούν κατασκευασμένες αφηγήσεις που μπορούν να αλλάξουν απότομα, προκαλώντας μια γενική αναθεώρηση της εικόνας που έχουμε για τον κόσμο.
