Η νέα ευρωπαϊκή αποστολή στη Λιβύη και ο ελληνικός σχεδιασμός
Η εκδίωξη της ευρωπαϊκής αποστολής από το αεροδρόμιο της Βεγγάζης δεν ήταν μια απλή επίδειξη τοπικής ισχύος. Ανέδειξε τη στρατηγική αυτοπεριχαράκωση της ανατολικής Λιβύης, την επιλεκτική νομιμοποίηση των διεθνών αποστολών και την πρόθεση του στρατοπέδου Χαφτάρ να διαμορφώσει εκ νέου τους όρους της δυτικής παρουσίας. Σε αυτή τη νέα εξίσωση, η Ελλάδα διατήρησε τον ρόλο της θεσμικής σταθεράς, αποφεύγοντας την κλιμάκωση και παραμένοντας αξιόπιστος συνομιλητής.
Η υπόθεση της Βεγγάζης δείχνει ότι η Λιβύη παραμένει πεδίο διαρκούς διεκδίκησης, αλλά και ότι η ελληνική διπλωματία έχει κατοχυρώσει έναν ρόλο που αντέχει στις δοκιμασίες.
Η ελληνική στρατηγική
Η ελληνική πλευρά απέφυγε την παγίδα της σπασμωδικής αντίδρασης. Παρουσίασε το περιστατικό ως οργανωτική δυστοκία και κράτησε τους διαύλους ανοιχτούς. Αυτή η στάση λειτούργησε ως βάση για άμεσες κινήσεις αποκατάστασης των σχέσεων από τη λιβυκή πλευρά. Ο ρόλος της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε συνδυασμό με την ανθρωπιστική παρουσία στη Λιβύη, παραμένει σταθερός και αναγνωρίσιμος.
Ο Μπελκάσεμ Χαφτάρ υποδέχθηκε στο σπίτι του τον Έλληνα Γενικό Πρόξενο και άνοιξε ξανά τη συζήτηση για οικονομική και τεχνική συνεργασία. Η παρουσία του σε θεσμικό ρόλο στον Οργανισμό Ανασυγκρότησης και η πρόθεσή του να συνεργαστεί με ελληνικά πανεπιστήμια και επιχειρήσεις δείχνουν σαφή πολιτική κατεύθυνση. Από την άλλη, ο Αλ Σαντίκ Χαφτάρ επανενεργοποιεί τη συμβολική πολιτική, τιμώντας τον πρόεδρο της ελληνικής κοινότητας της Βεγγάζης και τη μνήμη των θυμάτων του 2023.
Οι δύο παρεμβάσεις δεν περιορίστηκαν σε τυπικά σχήματα. Εξέφρασαν τη βούληση για διατήρηση της ελληνικής παρουσίας και αναγνώρισαν τον διακριτό ρόλο της Αθήνας στην Ανατολική Λιβύη.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνάντησή του στη Ρώμη με την ηγεσία της ΕΕ και τους ομολόγους του από Ιταλία και Μάλτα, επανέφερε στο τραπέζι την ανάγκη για άμεση ευρωπαϊκή επιστροφή στη Λιβύη. Στη συζήτηση επιβεβαιώθηκε ότι η «Ομάδα Ευρώπη» προχωρά σε νέο σχεδιασμό αποστολής, με ανανεωμένη σύνθεση και συντονισμό των αρμόδιων υπουργών.
Η πρωτοβουλία αυτή λειτουργεί ως πολιτικό σήμα πως η ΕΕ δεν πρόκειται να αποσυρθεί από την Ανατολική Λιβύη ούτε να αποδεχθεί τη μονομερή διαχείριση της γεωπολιτικής πραγματικότητας από το στρατόπεδο Χαφτάρ.
