Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ 917 εταιρείες, εκ των οποίων οι 860 εμφανίζουν οφειλές – Στα 206 εκατ. ευρώ οι απλήρωτοι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές, με 80 «αχυρανθρώπους» και 1.283 πρόσωπα στη δικογραφία
Στον ανακριτή έφτασαν το πρωί της Τρίτης (10/11) οι πρώτοι κατηγορούμενοι για το μεγάλο κύκλωμα φοροδιαφυγής ύψους 206 εκατομμυρίων ευρώ, με τους δεκάδες «αχυρανθρώπους», που αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να απολογηθούν.
Ανάμεσά τους βρίσκονται δύο επιχειρηματίες, λογιστές, ένας δικηγόρος, αλλά και το πρώην μοντέλο και ηθοποιός Ερρίκος Πετιλόν, ο οποίος περιλαμβάνεται στους κατηγορουμένους που έχουν προγραμματιστεί να απολογηθούν νωρίς το πρωί. Η διαδικασία των απολογιών αναμένεται να ολοκληρωθεί έως την Πέμπτη, οπότε και θα έχουν δώσει εξηγήσεις και οι 16 συλληφθέντες.
Το φερόμενο κύκλωμα φέρεται να δρούσε στρατολογώντας άνδρες και γυναίκες με σοβαρά οικονομικά προβλήματα, υπαλλήλους με χαμηλές αμοιβές, βαριά ασθενείς, ακόμα και νεκρούς, ενώ ως πρόσωπα που είχαν «διευθυντικό» ρόλο εμφανίζονται λογιστές και δικηγόροι, οι οποίοι «έτρεχαν» τις εικονικές προσλήψεις και παρείχαν τη «δεξαμενή» με τους δεκάδες «μπροστινούς».
Από την επεξεργασία των στοιχείων που έκανε η ΑΑΔΕ προκύπτει η λειτουργία πλήθους νομικών προσώπων, 917 στο σύνολο, εκ των οποίων τα 860 έχουν οφειλές, ενώ τα 380 έχουν οφειλές πάνω από 120.000 ευρώ. Οι ερευνώμενες εταιρείες, συστηματικά και μεθοδευμένα, οικειοποιούνταν τους αναλογούντες φόρους και τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις, ζημιώνοντας το Ελληνικό Δημόσιο κατά 138.095.260,5 ευρώ από φόρους και κατά 68.174.177,41 ευρώ από ασφαλιστικές εισφορές, με τη συνολική οφειλή να ανέρχεται στο ύψος των 206.269.437,89 ευρώ, σύμφωνα με την έρευνα της διωκτικής Αρχής.
Από τη λάντζα και το ντελίβερι στα χαρτοφυλάκια εκατομμυρίων
Η έρευνα αποτυπώνει με ανατριχιαστική ακρίβεια την απόλυτη αναντιστοιχία ανάμεσα στα δηλωθέντα εισοδήματα των 80 «αχυρανθρώπων» και στους τεράστιους τζίρους ή τα χρέη των εταιρειών που εμφανίζονταν να διοικούν, από ουζερί μέχρι και μεγάλες πίστες.
Παρόμοιο μοτίβο ακολουθεί δεύτερος εμπλεκόμενος, ο οποίος βρέθηκε από τη μία ημέρα στην άλλη σε 32 νομικά πρόσωπα με χρέη 18.470.809,45 ευρώ, ενώ εργαζόταν καθημερινά ως ταμίας εισπράξεων με πλήρη απασχόληση και μισθό 755,68 ευρώ. Στο ίδιο μήκος κύματος, κι άλλος «μπροστινός», ο οποίος εμφανιζόταν να διευθύνει 30 εταιρείες-φαντάσματα με χρέη 8.483.820,01 ευρώ, την ίδια στιγμή που ήταν ενταγμένος σε κρατικά προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας και εργαζόταν ως σερβιτόρος με μερική απασχόληση και μισθό 302,24 ευρώ.
Αντίστοιχες περιπτώσεις αποτελούν μια γυναίκα, η οποία διατηρούσε 31 εταιρείες με χρέη 4,5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ δούλευε παράλληλα ως λαντζέρισσα, σερβιτόρα και υπάλληλος υποδοχής με πενιχρά μεροκάματα, και ένας ακόμη άνδρας, ο οποίος «διαχειριζόταν» 21 εταιρείες και 4,2 εκατομμύρια ευρώ χρέη, ενώ έκανε ντελίβερι με δίκυκλο και δούλευε ως κουρέας.
Ένας από τους «αχυρανθρώπους» που εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια της έρευνας από την ΑΑΔΕ δήλωσε ότι είναι υπεύθυνος σε όλες τις εταιρείες που δηλώνονται στη φορολογική δήλωση, αλλά δεν υπογράφει πριν μιλήσει με τον λογιστή του, γιατί μετά το ατύχημα στο οποίο έχασε το πόδι του και υπέστη εγκεφαλικό, ανέλαβε τη διαχείριση ο λογιστής. Το ατύχημα, όπως είπε, έγινε πριν από πέντε χρόνια, ενώ κατονόμασε τον λογιστή που του συντάσσει τη φορολογική δήλωση. Πολλές από τις επιχειρήσεις που εμφανίζεται να έχει αυτό το άτομο είναι νυχτερινά μαγαζιά, την ώρα που ο ίδιος βρίσκεται σε αναπηρικό αμαξίδιο, του λείπει το αριστερό του πόδι και, μεταξύ άλλων, ανέφερε κατά τη διάρκεια του ελέγχου ότι φοβάται να υπογράψει.
Άλλο άτομο που εμφανίζεται ως «μπροστινός» στη δικογραφία ανέφερε στον ελεγκτή ότι: «Από το 2004 εργάζομαι ως “αυτοφοράκιας”, ως “face control” και ως φύλακας στα κέντρα διασκέδασης (αναφέρει επωνυμίες τεσσάρων) και πληρωνόμουν για αυτή τη δουλειά. Με πιεστικό τρόπο με έβαζαν να υπογράφω διάφορα συμβόλαια και τα οποία υπέγραφα γιατί είχα εμπιστοσύνη και από φόβο να μη μείνω χωρίς δουλειά, έκανα ό,τι μου έλεγαν. Με καλούσαν ο (όνομα) ή ο (όνομα) να πάω σε δικηγορικό γραφείο και υπέγραφα όπως σας προείπα χωρίς να διαβάζω, για όλα τα παραπάνω και όταν δούλευα στα μαγαζιά που προανέφερα έπαιρνα 50€ μεροκάματο και στο τέλος της σεζόν του καλοκαιριού μου έδιναν 1.500€ ή 2.000€».
Σε άλλη περίπτωση, άνθρωπος που εμφανίζεται με διάφορες εταιρείες στο όνομά του ανέφερε στους ελεγκτές που τον εντόπισαν ότι οι εταιρείες που συστήθηκαν από τον λογιστή «ήταν την περίοδο που είχα πάθει αιμορραγικό εγκεφαλικό» και, μάλιστα, βρισκόταν σε κώμα και όταν ξύπνησε βρέθηκε με 18 εταιρείες. Για αυτόν τον λόγο ο συγκεκριμένος έχει κινηθεί και νομικά κατά του λογιστή.
Είναι χαρακτηριστικό, όπως αναφέρεται και στο διαβιβαστικό της ΑΑΔΕ, ότι στο σύνολο των επιχειρήσεων ως νόμιμοι εκπρόσωποι και μέλη των εταιρειών είχαν δηλωθεί άτομα που είχαν κοινά χαρακτηριστικά:
Δεν διαθέτουν προσωπική περιουσία ούτε κεφάλαια για να λειτουργούν επενδυτικά.
Εμφανίζουν έντονη και ξαφνική επιχειρηματική δραστηριότητα, όπου εμπλέκονται σε πολλές επιχειρήσεις εστίασης χωρίς να έχουν πρότερη εμπειρία στον χώρο.
Η εργασιακή τους εμπειρία πριν από την ίδρυση των πολλών επιχειρήσεων είναι σε θέσεις σερβιτόρου, λάντζας και διανομέα κ.ά.
Κατά το διάστημα της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας συνεχίζουν να απασχολούνται ως μισθωτοί σε άλλες επιχειρήσεις εστίασης, σε θέσεις σερβιτόρου, λάντζας και διανομέα.
Στις επιχειρήσεις στις οποίες μετέχουν παρουσιάζουν συσσωρευμένα φορολογικά και ασφαλιστικά χρέη.
Τα εισοδήματά τους λίγο πριν από την ενασχόλησή τους με την επιχειρηματική δραστηριότητα είναι χαμηλά ή και μηδενικά, κάτι που δεν προσομοιάζει με επιχειρηματίες.
Το πρώτο «ντου» σε λογιστικό γραφείο
Κατά τους επιτόπιους ελέγχους και όταν τα στελέχη του ΣΔΟΕ ρωτούσαν ποιος είναι ο λογιστής τους για την αποστολή της βεβαίωσης πιστοποίησης του πραγματικού δικαιούχου, αρκετές επιχειρήσεις υπέδειξαν ως λογιστή τους τον Κ.Π., τον Α.Μ. και τον Π.Ν.
Στις 7 Νοεμβρίου 2024 τα «λαγωνικά» του ΣΔΟΕ μετέβησαν στο λογιστικό γραφείο του Κ.Π. στη Θεσσαλονίκη, όπου από τη λήψη του πελατολογίου του είδαν ότι υπήρχαν 156 επιχειρήσεις, οι οποίες όλες, όπως αναφέρεται στο διαβιβαστικό της ΑΑΔΕ, λειτουργούσαν με διαχειριστή/εταίρο «αχυράνθρωπο» και είχαν συσσωρευμένα χρέη. Στον εν λόγω λογιστή τότε επιδόθηκε πρόσκληση για προσκόμιση στοιχείων, δηλαδή των βιβλίων και των στοιχείων των επιχειρήσεων. Ωστόσο, στη συνέχεια ο λογιστής, όπως αναφέρεται, δεν προσκόμισε τα βιβλία και τα στοιχεία, εκτός από κάποια στοιχεία TAXIS και μια υπεύθυνη δήλωση ότι ασχολείται μόνο με ενάρξεις επιχειρήσεων.
Αξιοσημείωτο είναι ότι από την έρευνα προέκυψε πως οι ελεγχόμενες επιχειρήσεις είχαν πάγια τακτική, το 2024, να μην ανταποκρίνονται στην πρόσκληση προσκόμισης βιβλίων και στοιχείων, εκτός κάποιων ελάχιστων εξαιρέσεων, ενώ από το 2025 άλλαξε η τακτική τους και προσκόμιζαν στοιχεία. Η συμπεριφορά τους απέναντι στους ελέγχους, όπως τονίζεται στο διαβιβαστικό, παρέπεμπε σε εγκληματική οργάνωση, η οποία χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένα μοτίβα δράσης, στρατηγικές αποφυγής και μηχανισμούς άμυνας, με σκοπό τη διασφάλιση της επιβίωσής της και τη συνέχιση των παράνομων δραστηριοτήτων της.
14 Ιανουαρίου: Η επιχείρηση «Αχυράνθρωποι»
Η επιχειρησιακή διεύθυνση ΣΔΟΕ Μακεδονίας, υπό τη σκέπη της ΑΑΔΕ, συνέχισε και το 2025 τους επιτόπιους ελέγχους, ενώ στις 14 Ιανουαρίου 2026 άρχισε η επιχείρηση με την ονομασία «Αχυράνθρωποι», όπου συνέδραμαν όλες οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ (ΚΕΒΕΙΣ Θεσσαλονίκης, ΥΕΔΔΕ Θεσσαλονίκης, ΔΟΥ Αμπελοκήπων, Καλαμαριάς, Ζ’, Ε’, Λαγκαδά, ΦΑΕ, 1ο ΕΛΚΕ, ΜΕΦΕΛ Θεσσαλονίκης – Λάρισας), οι οποίες διενήργησαν εντός 15 ημερών επιτόπιους ελέγχους σε όλα τα καταστήματα της χωρικής αρμοδιότητας της Θεσσαλονίκης που συμπεριλαμβάνονται στα στοχευμένα ΑΦΜ της εισαγγελικής παραγγελίας. Παράλληλα, μικτά κλιμάκια ενεργούσαν για την κατάσχεση ρευστών διαθεσίμων για τα χρέη που εμφάνιζαν τα νομικά πρόσωπα.
Το καλοκαίρι του 2026 ελεγκτές διενήργησαν επιτόπιους ελέγχους σε επιχειρήσεις με σκοπό να λάβουν υπεύθυνες δηλώσεις από εργαζομένους και τους υπευθύνους των καταστημάτων την ώρα του ελέγχου. Κατά την ώρα του ελέγχου οι ελεγκτές αναζητούσαν και τον διαχειριστή της επιχείρησης («αχυράνθρωπο»), ο οποίος σε κανέναν έλεγχο δεν κατέστη δυνατόν να παρευρεθεί, ενώ η προσπάθεια αναζήτησής του μέσω τηλεφώνου από τον υπεύθυνο του καταστήματος δεν απέδιδε, είτε γιατί το τηλέφωνο του διαχειριστή ήταν απενεργοποιημένο είτε είχε φραγή εισερχόμενων κλήσεων είτε γιατί ο υπεύθυνος δεν γνώριζε το τηλέφωνο επικοινωνίας του.
Επιπλέον, οι ελεγκτές ζητούσαν συμβόλαιο παροχής ρεύματος και το τιμολόγιο παγίων, πλην όμως σπανίως λάμβαναν τιμολόγιο παγίων, γιατί οι υπεύθυνοι δεν γνώριζαν αν υπήρχε.
Από την πολύμηνη έρευνα οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ «κλείδωσαν» ως «αχυρανθρώπους» 80 άτομα, κάποιοι εκ των οποίων έχουν πεθάνει, ενώ το περασμένο Σάββατο, 7 Νοεμβρίου, συνελήφθησαν 18 άτομα, με τα δύο τελικά να κατηγορούνται για πλημμελήματα και να αφήνονται ελεύθερα.
Η ανακοίνωση της ΑΑΔΕ και η δήλωση του Γιώργου Πιτσιλή
Την ίδια ώρα, δύο κεντρικά πρόσωπα που ερευνώνται στο πλαίσιο της επιχείρησης «Αχυράνθρωποι», της οποίας το τελικό στάδιο διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη από το βράδυ της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου 2026, υπό τον συντονισμό των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών, εξακολουθούν να αναζητούνται από τις Δυνάμεις Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ) της ΑΑΔΕ και την Ελληνική Αστυνομία. Πρόκειται για επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της νυχτερινής διασκέδασης και της εστίασης και ερευνώνται για ενδεχόμενη εμπλοκή σε υπόθεση μη καταβολής φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026, σε δύο διαδοχικά δημοσιεύματα συγκεκριμένης ιστοσελίδας, δημοσιοποιήθηκαν πληροφορίες που αφορούσαν την επιχείρηση «Αχυράνθρωποι», όσο αυτή ήταν σε εξέλιξη. Στα δημοσιεύματα αυτά περιλαμβάνονταν αναφορές σχετικά με τα υπό αναζήτηση πρόσωπα, τα οποία αναφέρονταν με τα αρχικά των ονομάτων τους.
Στα ίδια δημοσιεύματα αναφέρθηκαν επίσης ονομαστικά στελέχη της ΑΑΔΕ που είχαν μεταβεί στη Θεσσαλονίκη για τον επιχειρησιακό συντονισμό των ερευνών, των προσαγωγών και των συλλήψεων. Η δημοσιοποίηση των στοιχείων αυτών ήταν δυνατόν να επηρεάσει την ομαλή διεξαγωγή της επιχείρησης και να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφάλεια των υπηρεσιακών στελεχών που συμμετείχαν σε αυτήν.
Αμέσως μετά τη δημοσίευση των σχετικών πληροφοριών, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, επικοινώνησε με τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ζητώντας τη συνδρομή των αρμόδιων αστυνομικών αρχών για τον εντοπισμό και την προσαγωγή των υπό αναζήτηση προσώπων.
Παράλληλα, ενημέρωσε τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τα ανωτέρω δημοσιεύματα και υπέβαλε μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, προκειμένου να διερευνηθεί η ενδεχόμενη τέλεση των αδικημάτων της παραβίασης υπηρεσιακού απορρήτου, της παραβίασης του απορρήτου της ποινικής προδικασίας και της υπόθαλψης εγκληματία.
Η δήλωση Πιτσιλή
«Εδώ και σχεδόν έντεκα χρόνια ως επικεφαλής της Φορολογικής και Τελωνειακής Διοίκησης της χώρας, ουδέποτε προσέφυγα στη Δικαιοσύνη κατά δημοσιογράφου ή μέσου ενημέρωσης, για οποιαδήποτε κακόβουλη ή προσβλητική κριτική, είτε στο πρόσωπό μου είτε στο έργο της Αρχής.
Η παρούσα υπόθεση, όμως, δεν αφορά την κακόβουλη κριτική. Αφορά τη δημοσιοποίηση πληροφοριών που συνδέονται με επιχείρηση σε εξέλιξη, σε χρονική στιγμή κατά την οποία διεξάγονταν ακόμη κρίσιμες έρευνες και αναζητούνταν συγκεκριμένα πρόσωπα. Αφορά στην αποτελεσματικότητα των ερευνών, τη διασφάλιση αποδεικτικών στοιχείων και την ασφάλεια στελεχών που επιχειρούν στο πεδίο.
Σε μια τέτοια υπόθεση, η Διοίκηση έχει καθήκον να μην παραμείνει αμέτοχη. Οφείλει να προστατεύει τη νομιμότητα και να διασφαλίζει ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες μπορούν να επιτελούν απρόσκοπτα και αποτελεσματικά την αποστολή τους, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των στελεχών τους. Σε ένα κράτος δικαίου δεν μπορεί να θεωρείται αδιάφορο το ενδεχόμενο διαρροής πληροφοριών που σχετίζονται με εν εξελίξει έρευνες. Ούτε μπορεί να γίνεται αποδεκτή η αντίληψη ότι η αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών και διωκτικών μηχανισμών είναι διαπραγματεύσιμο μέγεθος. Δεν υπάρχει σκοπός που να αγιάζει τέτοια μέσα.
Η διερεύνηση τέτοιων περιστατικών δεν αποτελεί επιλογή διοίκησης. Αποτελεί θεσμική υποχρέωση.
Για τον λόγο αυτό υπέβαλα μηνυτήρια αναφορά προς τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Για να διασφαλίσω ότι περιστατικά τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, την αποτελεσματικότητα των ερευνών και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος θα τεθούν ενώπιον των φυσικών τους κριτών και θα ερευνηθούν πλήρως και σε βάθος.
Η μάχη κατά της μεγάλης φοροδιαφυγής και του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος δεν είναι υπόθεση μιας υπηρεσίας. Είναι υπόθεση του κράτους δικαίου. Και το κράτος δικαίου δεν υποχωρεί, δεν εκφοβίζεται και δεν συμβιβάζεται. Εφαρμόζει τον νόμο, προστατεύει τους θεσμούς του και εμπιστεύεται τη Δικαιοσύνη. Αυτό ακριβώς πράξαμε».
