Με τον πιο εμφατικό τρόπο επιβεβαιώθηκε ότι το φετινό τρίμηνο Ιουνίου – Αυγούστου σηματοδοτεί το τέλος στη θερινή ανάπαυλα για τις περικοπές ΑΠΕ, το οποίο ίσχυε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Κι αυτό γιατί όχι μόνο αποδείχθηκε στην πράξη πως οι απορρίψεις ανανεώσιμης παραγωγής έχουν πλέον επεκταθεί σε όλη την καλοκαιρινή περίοδο -όπως έχει γράψει το energypress- αλλά έμειναν στα… αζήτητα σημαντικές ποσότητες «πράσινων» Μεγαβατώρων.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα ενδεικτικά στοιχεία από το εργαλείο της ΡΑΑΕΥ για «Το εκτιμώμενο Πλεόνασμα Ενέργειας» (τα οποία βασίζονται στις επιλύσεις των ISP2 και ISP3 από τον ΑΔΜΗΕ), από την 1η Ιουνίου και έως και χθες 27 Αυγούστου, έμειναν εκτός συστήματος 601 Γιγαβατώρες περίπου «πράσινης» παραγωγής.
Περικοπές και εκτός των Σαββατοκύριακων
Συγκριτικά, μέχρι την έλευση του καλοκαιριού, οι περικοπές διαμορφώνονταν στα επίπεδα των 970 Γιγαβατώρων. Επομένως, το «ψαλίδι» συνεχίστηκε αμείωτο και το καλοκαίρι, με συνέπεια οι απορρίψεις να κινούνται έως αυτή τη στιγμή στις 1.571 Γιγαβατώρες.
Υπενθυμίζεται ότι η «θερινή ασυλία» ανατράπηκε κατά κύριο λόγο από τη συνεχή ενίσχυση της εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών, με συνέπεια να υπερκαλύπτεται πλέον η ζήτηση ακόμη και τις μεσημβρινές ώρες, κατά τη διάρκεια μίας τυπικής καλοκαιρινής ημέρας. Ως συνέπεια, ειδικά τις ώρες ηλιοφάνειας, ολοένα περισσότερο καταλύτης για το αν θα χρειαστούν ή όχι περικοπές είναι ή ύπαρξη ή όχι εξαγωγών.
Μάλιστα, αν κινείται σε υψηλά επίπεδα και η παραγωγή των αιολικών, τότε το «ψαλίδι» επεκτείνεται και εκτός των Σαββατοκύριακων (όπου η ζήτηση είναι μειωμένη). Κάτι που συνέβη τόσο τον Ιούνιο (όπου έγιναν περικοπές για τουλάχιστον 20 ημέρες), όσο και τον Αύγουστο.
Οι εκτιμήσεις για το 2025
Παρά πάντως τις «υψηλές επιδόσεις» του φετινού καλοκαιριού σε απορρίψεις, αναλυτές του κλάδου εκτιμούν ότι το 2025 δεν αναμένεται να κλείσει με εκτροχιασμό των περικοπών. Βασικός λόγος είναι από τον Σεπτέμβριο, παρά την όποια πτώση της ζήτησης, αρχίζουν να μειώνεται αισθητά οι ώρες ηλιοφάνειας και, κατά συνέπεια, η παραγωγή των φωτοβολταϊκών.
Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται ότι το τρέχον έτος θα «κλείσει» με περικοπές στα επίπεδα των 2 τεραβατωρών. Έτσι, δεν χρειάζεται επικαιροποίηση επί τα χείρω των προβλέψεων που είχαν γίνει περίπου από τις αρχές του έτους, όσον αφορά για τα επίπεδα στα οποία θα κινηθεί φέτος το «ψαλίδι».
Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει πως οι παραγωγοί δεν θα δουν σημαντική επίπτωση στα έσοδά τους – και ειδικά τα φωτοβολταϊκά, τα οποία πλήττονται περισσότερο από περικοπές. Με βάση πρόχειρους υπολογισμούς, οι ίδιοι αναλυτές υποστηρίζουν πως η απώλεια εσόδων θα διαμορφωθεί κατ΄ ελάχιστο φέτος σε 10-15%.
Αλλαγή σκηνικού από την επόμενη χρονιά – Ο «κόφτης» από τους ΦοΣΕ
Την ίδια στιγμή, το καλοκαίρι σηματοδότησε την έναρξη μετάβασης στην εποχή όπου οι περισσότερες απορρίψεις «πράσινης» παραγωγής θα γίνονται με όρους αγοράς, και όχι με περικοπές από τους δύο Διαχειριστές, ώστε να διασφαλιστεί η ευστάθεια του συστήματος. Όπως έχει γράψει το energypress, η έλευση των αρνητικών τιμών στο balancing ήδη έχει λειτουργήσει ως κίνητρο ώστε, σε συνθήκες υπερπαραγωγής, οι ΦοΣΕ να κρατούν εκτός συστήματος ένα μεγάλο ποσοστό των «πράσινων» Μεγαβατώρων που πλεονάζουν, από τα έργα με συμβάσεις ΣΕΔΠ (FiP) που εκπροσωπούν.
Το γεγονός αυτό καταδεικνύεται από το ότι μέσα στον Αύγουστο «πύκνωσαν» οι μηδενικές και αρνητικές τιμές στην DAM. Προς ώρας, ωστόσο, οι aggregators μπορούν να διαχειρίζονται ενεργά μόνο ένα μέρος του χαρτοφυλακίου τους. Επομένως, οι Διαχειριστές αναλαμβάνουν την περικοπή των υπόλοιπων ποσοτήτων οι οποίες είναι απαραίτητες για να «μείνει όρθιο» το σύστημα.
Εκτιμάται ότι μέχρι τέλος του χρόνου οι ΦοΣΕ θα μπορούν να τηλεχειρίζονται όλο το χαρτοφυλάκιο που εκπροσωπούν. Επομένως, από το 2026 και εφεξής, η συντριπτική πλειονότητα των απορρίψεων «πράσινης» παραγωγής θα γίνεται με όρους αγοράς, ενώ ο ΑΔΜΗΕ θα χρειάζεται να περικόπτει μόνο για λόγους ανακατανομής (redispatching). Ειδικοί προβλέπουν πως οι περικοπές λόγω ανακατανομής δεν θα ξεπερνούν το 10-20% της παραγωγής που θα μένει εκτός συστήματος.
Κατά συνέπεια, αν και οι περικοπές αυτές θα αποζημιώνονται, οι παραγωγοί με έργα με ΣΕΔΠ δεν θα δουν σημαντικό «φρένο» στην ολοένα μεγαλύτερη απώλεια εσόδων που θα υφίστανται, καθώς με την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ (και με τη μονοκαλλιέργεια φωτοβολταϊκών) ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό της παραγωγής τους δεν θα «περνά» στην DAM, με το Πρόγραμμα Αγοράς του ΦοΣΕ που εκπροσωπεί τα έργα τους.
Πότε θα έρθει το «σωσίβιο» των μπαταριών
«Αντίδοτο» στην παραπάνω εικόνα θα αποτελέσουν οι μπαταρίες, καθώς θα δώσουν τη δυνατότητα ετεροχρονισμού παραγωγής και ζήτησης. Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι η αποθήκευση θα μπορέσει να λειτουργήσει σαν ανάχωμα κατά κύριο λόγο με την έλευση των merchant μπαταριών. Κι αυτό γιατί τα έργα των διαγωνισμών θα έχουν εγγυημένο έσοδο, με συνέπεια να ακολουθούν συντηρητική προσέγγιση στη στρατηγική των προσφορών τους.
Η λειτουργία της πρώτης «κρίσιμης μάζας» merchant μπαταριών τοποθετείται στο δεύτερο μισό του 2027. Επομένως, για τους παραγωγούς ΑΠΕ, η ολοένα μεγαλύτερη απώλεια εσόδων θα αρχίσει να ανακόπτεται περίπου από τις αρχές του 2028.
