Η πρόσφατη απόφαση του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου να βάλει στοπ στο σχέδιο της κυβέρνησης να ανακατευθύνει 60 δισεκατομμύρια ευρώ από αχρησιμοποίητα κονδύλια σε έργα που σχετίζονται με το κλίμα, υπογράμμισε τις διαφορές που ενυπάρχουν εντός του τρικομματικού κυβερνώντος συνασπισμού της Γερμανίας
Σε πολιτική και οικονομική παράλυση τελεί η Γερμανία, με την Bundestag να είναι πιο διχασμένη από ποτέ και τον καγκελάριο Scholz να αντιμετωπίζει την πιο σοβαρή κρίση καθ’ όλη την περίοδο της διακυβέρνησής του, υποστηρίζει με άρθρο του στο Project Syndicate o Marcel Fratzscher, πρώην διευθυντής στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζαμ Πρόεδρος του think tank DIW Berlin και καθηγητής Μακροοικονομίας και Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου.
Όπως επισημαίνει, η Γερμανία εισήγαγε το φρένο χρέους στο σύνταγμά της το 2009, επιβάλλοντας όρια που ήταν πολύ πιο άκαμπτα από αυτά που απαιτούσε το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το φρένο απαγορεύει σε μεγάλο βαθμό στις ομοσπονδιακές και πολιτειακές κυβερνήσεις να αναλαμβάνουν νέο χρέος.
Εξαιρέσεις επιτρέπονται μόνο σε ακραίες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χρησιμοποίησε αυτήν την εξαίρεση έκτακτης ανάγκης το 2020 για να διαθέσει περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια ευρώ για τον μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας.
Η κυβέρνηση του Scholz προσπάθησε να αξιοποιήσει την ίδια εξαίρεση για να διοχετεύσει 60 δισεκατομμύρια ευρώ (66 δισεκατομμύρια δολάρια), ή το 1,5% του ΑΕΠ, από αυτά τα ειδικά ταμεία σε βιομηχανικές επιδοτήσεις και πρωτοβουλίες που σχετίζονται με το κλίμα.
Η αντιπολιτευόμενη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο μπλόκαρε το σχέδιο, με την αιτιολογία ότι δεν πληρούσε τις «συνταγματικές απαιτήσεις για έκτακτο δανεισμό».
Κατά ειρωνικό τρόπο, ήταν το CDU, υπό την ηγεσία της πρώην καγκελαρίου Angela Merkel, που ίδρυσε αυτό το ειδικό ταμείο.
Παρότι η εν λόγω απόφαση κάνει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, και ιδιαίτερα για τον υπουργό Οικονομικών Christian Lindner, να αισθάνεται αμηχανία, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει έλλειμμα 60 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα προγραμματισμένα προγράμματα και τις επιδοτήσεις της.
Το Ταμείο για το Κλίμα και τον Μετασχηματισμό (KTF) της Γερμανίας έχει σχεδόν εξαντληθεί, με αναμενόμενα έσοδα μόλις 30 δισεκατομμυρίων ευρώ, κυρίως από την εμπορία εκπομπών ρύπων.
Η απόφαση σημαίνει επίσης ότι η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να τηρήσει ορισμένες από τις δεσμεύσεις της, π.χ. να δώσει 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετης χρηματοδότησης για τους γερμανικούς σιδηροδρόμους, 15 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις για τις εγκαταστάσεις της Intel και της Taiwan Semiconductor Manufacturing Company στο Μαγδεβούργο και τη Δρέσδη, 4 δισεκατομμύρια ευρώ για την παραγωγή πράσινου χάλυβα ή βοήθεια 1,8 δισ. ευρώ σε βοήθεια για τη θέρμανση των νοικοκυριών.
Επιπλέον, η απόφαση εισάγει ένα νέο επίπεδο οικονομικής αβεβαιότητας, κάνοντας πολλές εταιρείες να αναρωτιούνται σε ποιες υποσχέσεις μπορούν ακόμα να βασιστούν.
Ως εκ τούτου, λέει το DIW, αυτό πρόκειται να υπονομεύσει την οικονομική ανάπτυξη σε μια κρίσιμη στιγμή.
Η ενεργειακή κρίση και η υποτονική παγκόσμια οικονομία έχουν επηρεάσει τη Γερμανία πιο σοβαρά από άλλες βιομηχανικές χώρες, και η αναμενόμενη μείωση των ιδιωτικών επενδύσεων θα μπορούσε να εμποδίσει τον οικολογικό και ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας.
Όπως επισημαίνει, η Γερμανία εισήγαγε το φρένο χρέους στο σύνταγμά της το 2009, επιβάλλοντας όρια που ήταν πολύ πιο άκαμπτα από αυτά που απαιτούσε το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το φρένο απαγορεύει σε μεγάλο βαθμό στις ομοσπονδιακές και πολιτειακές κυβερνήσεις να αναλαμβάνουν νέο χρέος.
Εξαιρέσεις επιτρέπονται μόνο σε ακραίες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση χρησιμοποίησε αυτήν την εξαίρεση έκτακτης ανάγκης το 2020 για να διαθέσει περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια ευρώ για τον μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας.
Η κυβέρνηση του Scholz προσπάθησε να αξιοποιήσει την ίδια εξαίρεση για να διοχετεύσει 60 δισεκατομμύρια ευρώ (66 δισεκατομμύρια δολάρια), ή το 1,5% του ΑΕΠ, από αυτά τα ειδικά ταμεία σε βιομηχανικές επιδοτήσεις και πρωτοβουλίες που σχετίζονται με το κλίμα.
Η αντιπολιτευόμενη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο μπλόκαρε το σχέδιο, με την αιτιολογία ότι δεν πληρούσε τις «συνταγματικές απαιτήσεις για έκτακτο δανεισμό».
Κατά ειρωνικό τρόπο, ήταν το CDU, υπό την ηγεσία της πρώην καγκελαρίου Angela Merkel, που ίδρυσε αυτό το ειδικό ταμείο.
Παρότι η εν λόγω απόφαση κάνει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, και ιδιαίτερα για τον υπουργό Οικονομικών Christian Lindner, να αισθάνεται αμηχανία, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει έλλειμμα 60 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα προγραμματισμένα προγράμματα και τις επιδοτήσεις της.
Το Ταμείο για το Κλίμα και τον Μετασχηματισμό (KTF) της Γερμανίας έχει σχεδόν εξαντληθεί, με αναμενόμενα έσοδα μόλις 30 δισεκατομμυρίων ευρώ, κυρίως από την εμπορία εκπομπών ρύπων.
Η απόφαση σημαίνει επίσης ότι η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να τηρήσει ορισμένες από τις δεσμεύσεις της, π.χ. να δώσει 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετης χρηματοδότησης για τους γερμανικούς σιδηροδρόμους, 15 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις για τις εγκαταστάσεις της Intel και της Taiwan Semiconductor Manufacturing Company στο Μαγδεβούργο και τη Δρέσδη, 4 δισεκατομμύρια ευρώ για την παραγωγή πράσινου χάλυβα ή βοήθεια 1,8 δισ. ευρώ σε βοήθεια για τη θέρμανση των νοικοκυριών.
Επιπλέον, η απόφαση εισάγει ένα νέο επίπεδο οικονομικής αβεβαιότητας, κάνοντας πολλές εταιρείες να αναρωτιούνται σε ποιες υποσχέσεις μπορούν ακόμα να βασιστούν.
Ως εκ τούτου, λέει το DIW, αυτό πρόκειται να υπονομεύσει την οικονομική ανάπτυξη σε μια κρίσιμη στιγμή.
Η ενεργειακή κρίση και η υποτονική παγκόσμια οικονομία έχουν επηρεάσει τη Γερμανία πιο σοβαρά από άλλες βιομηχανικές χώρες, και η αναμενόμενη μείωση των ιδιωτικών επενδύσεων θα μπορούσε να εμποδίσει τον οικολογικό και ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας.
Πιο διχασμένοι από ποτέ…
