Τα σφάλματα και τις παραλείψεις που οδήγησαν στην σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη με το θάνατο 57 ατόμων και δεκάδων τραυματιών, αναλύει σε έκθεσή του ο πρώην τεχνικός διευθυντής του ΟΣΕ κ. Γιάννης Παπαμιχαήλ.
Ο κ. Παπαμιχαήλ χωρίζει την έκθεσή του σε πρώτο και δεύτερο επίπεδο ευθυνών όπου στο πρώτο, όπως αναφέρει, παρατηρούνται αρκετά σφάλματα.
Πρώτο απ’ όλα η άγνοια του σταθμάρχη. “Παρατηρούμε απόλυτη άγνοια του σταθμάρχη υπηρεσίας για τη διαδικασία αυτόματης χάραξης δρομολογίου από τον πίνακα που έχει μπροστά του. Όλες οι κινήσεις στην αυτόματη χάραξη δρομολογίου καταγράφονται. Η αυτόματη χάραξη επίσης εξασφαλίζει όλα τα κλειδιά στη σωστή θέση ώστε να αποφευχθεί το ανθρώπινο λάθος. Επίσης πρέπει να επισημάνουμε πως ο πίνακας λειτουργούσε κανονικά.
Συνέπεια αυτής της άγνοιας ήταν πως έκανε τις κινήσεις στον πίνακα χειροκίνητα, με συνέπεια να μην καταγράφονται.
Μετά τις 10.12΄μ.μ. (λιγότερο από μια ώρα πριν τη σύγκρουση) δεν έχει καταγραφεί άλλη κίνηση, επειδή ο άλλος σταθμάρχης είχε φύγει πριν τη λήξη της βάρδιας του (που τελείωνε στις 11.00΄μ.μ.). Ουσιαστικά εγκατέλειψε τη θέση του και κάποιος, ή κάποιοι, προσπάθησαν εκ των υστέρων να το κρύψουν πλαστογραφώντας το φύλλο υπηρεσίας με μπλάνκο!!!
Τέλος οι ευθύνες του επιθεωρητή, που είχε την «έμπνευση» μετά το συμβάν να κόψει ένα μήνα αναρρωτική και του προϊσταμένου που προσυπέγραψε τη βάρδια είναι σοβαρές, αφού εμπιστεύθηκαν το Σταθμό αποκλειστικά στο συγκεκριμένο άτομο”.
Συνεχίζοντας για τον σταθμάρχη ο κ. Παπαμιχαήλ αναφέρει: “Λίγο πριν διώξει το μοιραίο τραίνο ο σταθμάρχης είχε κάνει κι άλλο λάθος. Στις 10.30΄μ.μ. υποδέχτηκε από τη γραμμή καθόδου τον προαστιακό από τη Θεσσαλονίκη. Είχε αφήσει το κλειδί 116 προς Βόλο ανάποδα και ο μηχανοδηγός του προαστιακού τον ειδοποίησε (πράγμα που έχει καταγραφεί) και αναγκάστηκε να κάνει οπισθοπορεία για να διορθώσει ο σταθμάρχης χειροκίνητα από τον πίνακα το κλειδί, ώστε ο συρμός να πάει στην τρίτη γραμμή για να κατεβάσει τον κόσμο.
Δίνει εντολή ο σταθμάρχης μέσω ραδιοτηλεφώνου που έχει καταγραφεί (και όχι με γραπτό υπόδειγμα 1001) στους μηχανοδηγούς να φύγουν χωρίς να τους πει από ποια γραμμή. Δυο μόνο στερεότυπες προτάσεις υπάρχουν για αυτή τη διαδικασία: Φεύγεις Κανονικά και από Άνοδο, ή Φεύγεις Αντίθετα και από Κάθοδο.
Οι μηχανοδηγοί, αφού ο σταθμάρχης δεν τους είπε από που να φύγουν, πριν ξεκινήσουν όφειλαν να ζητήσουν διευκρίνιση. Δεν το έπραξαν και ακόμη χειρότερα, αναχώρησαν χωρίς να κάνουν Αναγγελία Αναχώρησης παρά τον Κανονισμό.
Αν είχαν ζητήσει διευκρίνιση πριν ξεκινήσουν, ο σταθμάρχης θα τους έλεγε Κανονικά και από Άνοδο, αφού είχε ξεχάσει πως το 118Α κλειδί ήταν γυρισμένο προς Κάθοδο. Έτσι όταν θα πέρναγαν το κλειδί 118Α και θα έμπαιναν στην Κάθοδο αναγκαστικά θα πεδούσαν, θα συνεννοούνταν πάλι μέσω ραδιοτηλεφώνου για να κάνουν οπισθοπορεία, θα ξαναέμπαιναν στην Άνοδο, θα διόρθωνε ο σταθμάρχης χειροκίνητα προς Άνοδο το κλειδί 118Α και τότε μόνον θα έφευγαν.
Αντί γι΄αυτό συνέχισαν την πορεία προς την καταστροφή! Αν τέλος βρισκόταν μπροστά στον πίνακα ο σταθμάρχης θα έβλεπε στην κονσόλα με κόκκινο τη γραμμή πορείας της αμαξοστοιχίας και η σύγκρουση θα είχε αποτραπεί! Είναι βέβαιο πως ο σταθμάρχης ήταν ανεπαρκέστατος”.
Η τεράστια λάμψη την στιγμή της σύγκρουσης
Η έλλειψη προϊσταμένου και επικοινωνίας
Για το δεύτερο επίπεδο ευθυνών ο κ. Παπαμιχαήλ αναφέρει στην Έκθεσή του: “Μετά την αναμόρφωση του Γενικού Κανονισμού Κυκλοφορίας το πρώτο τρίμηνο του 2019, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ αφαίρεσε το δικαίωμα παρέμβασης του προϊσταμένου της αμαξοστοιχίας, με αποτέλεσμα να λείψει μια δικλείδα ασφαλείας για την περίπτωση σφάλματος σταθμαρχών και μηχανοδηγών!
Σαν αποτέλεσμα πήραν στο λαιμό τους συναδέλφους, που υποτίθεται πως εκπροσωπούσαν τα ζωτικά συμφέροντά τους!
Στο κτίριο Διοίκησης του ΟΣΕ της οδού Καρόλου λειτουργούσαν στον ίδιο χώρο, 365 μέρες το χρόνο, καθημερινά σε τρείς 8ωρες βάρδιες, το Κέντρο Παρακολούθησης Κυκλοφορίας (ΚΠΚ) που επικοινωνούσε με τα τραίνα (ΤΡΑΙΝΟΣΕ) και ο Ρυθμιστής Κυκλοφορίας (ΡΚ) που επικοινωνούσε με τους σταθμούς (ΟΣΕ).
Στην πραγματικότητα το καθυστερούν επειδή το σύστημα GSM-R δεν είναι συμβατό με τα Ασημένια Βέλη, τους «καινούργιους» (στην πραγματικότητα παλιούς) συρμούς της HELLENIC TRAIN, από τους οποίους οι Ιταλοί τοποθέτησαν το 2019 ένα δείγμα στο Σταθμό Θεσσαλονίκης για προεκλογική χρήση. Για την καθυστέρηση πιστοποίησης είναι υπεύθυνες η ΤΡΑΙΝΟΣΕ και η ΡΑΣ. Αν λειτουργούσε το εγκαταστημένο σύστημα GSM-R και στα τραίνα, η σύγκρουση θα είχε αποτραπεί!
To 2015 ο υπουργός Συγκοινωνιών μείωσε τη χρηματοδότηση του ΟΣΕ από 120 εκ. ευρώ σε 45 εκ. ευρώ, με συνέπεια αδυναμία ανταπόκρισης του ΟΣΕ στις υποχρεώσεις συντήρησης του Δικτύου και αποκατάστασης βλαβών, ή δολιοφθορών.
Όμως για να προλάβουμε στο μέλλον θανατηφόρα συμβάντα από εκτροχιάσεις πρέπει να επανεξεταστεί επειγόντως το πρόβλημα.
Πώς έγινε η πρόσληψη του άπειρου σταθμάρχη
Τέλος διόρισε στις εξετάσεις μια διακοσμητική τριμελή επιτροπή που δεν έκοψε κανέναν, για πρώτη φορά στα χρονικά του ΟΣΕ (έτσι εξασφάλισαν και στον 59χρονο ανειδίκευτο υπάλληλο να βγει σύντομα στη σύνταξη με το μισθό του σταθμάρχη!).
Οι ευθύνες για μη χρήση των ψυχοτεχνικών εξετάσεων στις επιλογές ανθρώπινου δυναμικού είναι στις μέρες μας εγκληματικές, επειδή η αύξηση των ταχυτήτων και η αυτοματοποίηση της κυκλοφορίας απαιτούν προσωπικό απόλυτα ισορροπημένο. Αν είχαν κάνει τις δοκιμασίες αυτές, αρκετοί υποψήφιοι θα είχαν κοπεί όπως συμβαίνει κατά κανόνα.
Συμπερασματικά, αναφέρει είναι προς έρευνα η διαδρομή της λίστας προσλήψεων, που αποτελεί την αρχή του τραγικού τέλους.
Η παρέμβαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για δικαστική διερεύνηση όλων των δυστυχημάτων σε βάθος 15ετίας θα ήταν χρήσιμη, υπό την αυστηρή προϋπόθεση πως δεν θα καθυστερούσε ούτε για ένα λεπτό την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης υπόθεσης”.
Γιατί έγραψε την Έκθεση
“Για να συμβάλω στην διερεύνηση του τραγικού δυστυχήματος σαν παλιός Τεχνικός Διευθυντής του ΟΣΕ συνέταξα την έκθεση που σας διαβιβάζω, προσπαθώντας να είμαι απόλυτα ειλικρινής για τον καταλογισμό ευθυνών και σημειώνοντας τις εγκληματικές πολιτικές και διοικητικές παρεμβάσεις που οδήγησαν στη φοβερή μετωπική σύγκρουση” σημειώνει και εξηγεί την απόφασή του να συντάξει την έκθεση με τη συμβολή του κ. Χρήστου Ρετσινά, μηχανολόγου, ηλεκτρολόγου μηχανικού που ήταν διευθυντής ασφαλείας της ΤΡΑΙΝΟΣΕ.
“Αποφάσισα τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης για να συμβάλω στη διάλυση της σύγχυσης που δημιουργείται στους οργισμένους πολίτες από διάφορους «ειδικούς» που περιφέρονται στα κανάλια χωρίς γνώσεις του θέματος.
