Συμφόρηση και καθυστερήσεις σε Ευρώπη και Αμερική λόγω αυξημένων ροών πλοίων
Σημαντικές καθυστερήσεις και φαινόμενα συμφόρησης καταγράφονται σε μεγάλους ευρωπαϊκούς και αμερικανικούς λιμένες, καθώς η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα δέχεται εκ νέου πίεση.
Η κατάσταση αποδίδεται σε ένα μίγμα παραγόντων: αυξημένοι όγκοι φορτίων από την Ασία (απότοκο του εμπορικού πολέμου που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ), γεωπολιτικές εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα που έχουν οδηγήσει σε αναπροσαρμογή δρομολογίων, προβλήματα επάρκειας εργατικού δυναμικού, αλλά -στην περίπτωση της Ευρώπης- ακόμη και σε καιρικές συνθήκες και μεταβαλλόμενα υδρολογικά δεδομένα (πτώση της στάθμης του ποταμού Ρήνου) που επηρεάζουν τις εσωτερικές μεταφορές. Στον λιμένα του Ρότερνταμ, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης, η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων αυξήθηκε κατά 2,7% το πρώτο εξάμηνο του 2025, φθάνοντας τα 7,026 εκατ. TEUs. Άνοδος επίσης (3,7%) καταγράφηκε και στην Αμβέρσα, με 6,91 εκατ. TEUs. Ωστόσο, παρά την αύξηση στην εμπορευματική κίνηση το συνολικό διακινούμενο φορτίο παρουσίασε μείωση, κατά 4,1% στο Ρότερνταμ και κατά 4,3% στην Αμβέρσα, υποδεικνύοντας μεταβολές στη σύνθεση και στις ροές του εμπορίου.
H αυξημένη συμφόρηση αναγκάζει πλοιοκτήτες και ναυλωτές να αναζητούν εναλλακτικούς λιμένες με αποτέλεσμα να μεταφέρεται το πρόβλημα σε μικρότερα λιμάνια, που πλέον αντιμετωπίζουν επίσης καθυστερήσεις. Η Braemar εκτιμά ότι η εξομάλυνση της κατάστασης θα καθυστερήσει σημαντικά, καθώς τα προβλήματα επηρεάζουν και τα feeders, καθιστώντας το σύστημα λιγότερο ευέλικτο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kuehne+Nagel για την εβδομαδιαία επιχειρησιακή κατάσταση των λιμένων, καθυστερήσεις σημειώνονται σε όλους τους με γάλους κόμβους. Στη Γένοβα της Ιταλίας το ποσοστό πληρότητας αγγίζει το 89%, με αρκετά πλοία να παρακάμπτουν πλέον το λιμάνι, ενώ στο Ρότερνταμ οι καθυστερήσεις κυμαίνονται από 1 έως και 6,5 ημέρες, ανάλογα με το τερματικό.
Ωστόσο, στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας δεν καταγράφεται συμφόρηση, καθώς σύμφωνα με την πληροφόρηση της «Ν» οι καθυστερήσεις για τους μήνες Ιού νιο, Ιούλιο και Αύγουστο είναι μηδενικές. Στο Αμβούργο, αυτή τη στιγμή οι καθυστερήσεις φτά νουν έως και τις 4,5 ημέρες, ενώ στο Μπρεμερχάφεν και στη Χάβρη η διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού επηρεάζεται από τις θερινές άδειες. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζουν τα λιμάνια της Βαρκελώνης και της Βαλένθια, όπου η συσσώρευση πλοίων στο αγκυροβόλιο και η συμφόρηση στους προβλήτες έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο. Στη Βόρεια Ευρώπη, το Γκότενμπουργκ της Σουηδίας εμφανίζει μέσο χρόνο αναμονής έξι ημερών, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο λιμάνια όπως το Τίλμπουρι και το London Gateway συνεχίζουν να παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα συμφόρησης.
Επανασχεδιασμός
Σε αυτό το πλαίσιο, αρκετές ναυτιλιακές εταιρείες προχωρούν σε επανασχεδιασμό των δρομολογίων τους. Ενδεικτικά, η Maersk ανακοίνωσε χθες προσαρμογές στο δίκτυό της στην Ευρώπη παρακάμπτοντας το λιμάνι της Γένοβας στους κύκλους του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου για την υπηρεσία AE11 και επιλέγοντας ως εναλλακτικό λιμένα το Βάντο Λίγκουρε, προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις. Η αξιοπιστία των προγραμμάτων έχει επίσης επιδεινωθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι αφίξεις πλοίων από την Ασία προς τη Βόρεια Ευρώπη στην ώρα τους μειώθηκαν από πάνω από 40% τον Μάιο σε λιγότερο από 33% τον Ιούλιο.
Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από την εκτεταμένη χρήση μεγαλύτερων πλοίων που έχουν ανακατευθυνθεί μέσω του ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας για να αποφύγουν την Ερυθρά Θάλασσα. Οι μεγαλύτερες παραμονές στα λιμάνια που απαιτούν τα πλοία αυτά αυξάνουν τη συμφόρηση στα terminals και συμβάλλουν στη γενικότερη αστάθεια και στην απώλεια προβλεψιμότητας στην εφοδιαστική αλυσίδα, επιτείνοντας την πίεση σε κάθε κρίκο της.
ΗΠΑ
Οι προκλήσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται μόνο στην Ευρώπη. Σημαντικές δυσκολίες καταγράφονται και στα λιμάνια της Βόρειας Αμερικής, ιδίως στις ακτές του Ειρηνικού, όπως το Λος Άντζελες και το Λονγκ Μπιτς. Εκεί, οι όγκοι εισαγωγών από την Ασία έχουν αυξηθεί κατακόρυφα λόγω της πολιτικής δασμών που επανέφερε πρόσφατα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Προβλέποντας ενδεχόμενες εμπορικές αναταράξεις, οι αμερικανικές αλυσίδες λιανικής και διανομής επιτάχυναν τις παραγγελίες τους προκαλώντας προσωρινό κορεσμό στις υποδομές των λιμένων. Το φαινόμενο έχει δημιουργήσει ουρές πλοίων εκτός λιμένων, επιβράδυνση των εκφορτώσεων και έντονη πίεση στις ενδοχώριες μεταφορές, με αποτέλεσμα να τίθεται σε δοκιμασία η ευρύτερη επιχειρησιακή αντοχή της αμερικανικής εφοδιαστικής αλυσίδας. Παρά τις τακτικές παρεμβάσεις και τις προσπάθειες ανακούφισης μέσω εναλλακτικών terminals, οι γενικότερες συνθήκες παραμένουν πιεστικές.
