Καθώς η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία ξετυλίγεται και μεταμορφώνει τη βιομηχανία, είναι σημαντικό να παρακολουθείται ο αντίκτυπός της στην αγορά εργασίας όσον αφορά τις αλλαγές της ζήτησης και της προσφοράς. Η ενεργειακή μετάβαση και η επέκταση της παραγωγικής ικανότητας της ΕΕ θα μπορούσαν να απαιτήσουν περισσότερες από 1 εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας έως το 2030 σε μια εποχή που ο κλάδος ήδη παλεύει με την έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Ωστόσο, αντί να είναι μία υπολογίσιμη δύναμη, το τρέχον διαθέσιμο εργατικό δυναμικό για να καταστεί δυνατή η ενεργειακή μετάβαση στην Ευρώπη μειώνεται και αποτελεί κύρια αιτία ανησυχίας για τους επαγγελματίες του κλάδου.
Αυτό ήταν ένα από τα βασικά ευρήματα πρόσφατης έκθεσης του κλάδου που κυκλοφόρησε από την Enlit με τίτλο, «Making it work: Tackling the Energy Transition Workforce challenge ».
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης , πλέον υπάρχει αυξημένη ανάγκη για εργατικό δυναμικό και ταυτόχρονα μία φθίνουσα δεξαμενή εργασίας από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε εργατικό δυναμικό.
Το πρόβλημα των ελλείψεων
“Στο τέλος της ημέρας, χωρίς ανθρώπους δεν υπάρχουν εταιρείες, δεν υπάρχει καινοτομία. Οι εταιρείες δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς νεοεισερχόμενους στο εργατικό δυναμικό. Η βιομηχανία πρέπει να προσελκύσει και να διατηρήσει αυτά τα ταλέντα”, σχολιάζει ο Μπεντάρ Ισλάμ, Business Development Manager στην Johnson Matthey.
Λύνοντας την εξίσωση των προσλήψεων
Το εργατικό δυναμικό στην Ευρώπη γερνά και συνεχίζει να κυριαρχείται από άνδρες, τονίζει η έκθεση, και επειδή η ενεργειακή βιομηχανία δεν προσλαμβάνει με τον ρυθμό και την κλίμακα που απαιτείται, η ενεργειακή μετάβαση και η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα βρίσκονται σε κίνδυνο.
Αλλά γιατί είναι τόσο δύσκολες οι προσλήψεις;
Ενώ η έλλειψη διαφορετικότητας και οι κατώτεροι μισθοί σε σύγκριση με άλλους τομείς κατατάσσονται ψηλά στη λίστα των προκλήσεων, το Enlit τονίζει ότι σχεδόν το 55% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η κύρια αιτία των προκλήσεων πρόσληψης είναι η απώλεια υποψηφίων από ανταγωνιστές.
Για να μετριαστούν αυτοί οι κίνδυνοι και να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη διαθέτει το απαιτούμενο εργατικό δυναμικό, η έκθεση κάνει διάφορες συστάσεις.
Κάντε τις προσλήψεις στρατηγική προτεραιότητα
Η έκθεση τονίζει την ανάγκη να τεθεί αυτό το θέμα στην ημερήσια διάταξη στις αίθουσες συνεδριάσεων, διασφαλίζοντας ότι θεωρείται στρατηγική προτεραιότητα και όχι μεταγενέστερη σκέψη για το ανθρώπινο δυναμικό.
Οι στρατηγικές προσλήψεων παλαιού τύπου πρέπει να αντικατασταθούν με ποικίλες και ολιστικές στρατηγικές και να συνδεθούν με εταιρικά και βιομηχανικά προγράμματα για την προσέλκυση προσωπικού.
Αυτές οι στρατηγικές πρέπει να υποστηρίζονται από ενημερωμένα δεδομένα, προκειμένου να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα σχετικά με την απόδοση πρόσληψης και διατήρησης και να χρησιμοποιηθούν για να γίνουν οι απαραίτητες βελτιώσεις.
Η Adriana Villalobos, εμπειρογνώμονας ανθρώπινου δυναμικού στην ενέργεια και πρώην παγκόσμιος επιχειρηματικός συνεργάτης Ανθρώπινου Δυναμικού στη Siemens Energy, σχολίασε: “Το ψηφιακό περιβάλλον επιτρέπει την πρόσβαση σε πληροφορίες που δεν είχαμε πριν. Θα πρέπει να αναλύσουμε τα δεδομένα προσλήψεων – ποιοι προσελκύουμε και από πού προέρχονται. Αναλύοντας τη διαδικασία πρόσληψης μπορεί να δούμε πόσο ασταμάτητες είναι οι διαδικασίες πρόσληψης.”
Μια προσέγγιση δέσμευσης σε όλο τον κλάδο
Οι ερωτηθέντες προέτρεψαν τον κλάδο να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας συνεργασιών και να συντονίσει μια προσέγγιση για τη δέσμευση. Αυτό θα «δημιουργήσει βαθύτερη, ευρύτερη και πιο συνεπή δέσμευση με τα σχολεία, τους φορείς χάραξης πολιτικής και τα μέσα ενημέρωσης», αναφέρει η έκθεση.
Σε τελική ανάλυση, ο κλάδος πρέπει να κάνει καλύτερα τη δουλειά του στο μάρκετινγκ και στη δημιουργία ευαισθητοποίησης σχετικά με τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας και τα συνοδευτικά οφέλη τους.
Το 72% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η βελτιωμένη επικοινωνία σχετικά με τις ευκαιρίες στον τομέα θα βελτιώσει το ζήτημα του εργατικού δυναμικού,.
Αντιμετώπιση της υποεκπροσώπησης
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο τομέας της ενέργειας συνεχίζει να κυριαρχείται από άνδρες και η έκθεση τονίζει ότι η διόρθωση αυτής της ανισορροπίας μεταξύ των φύλων πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα.
Η αλλαγή αυτού του δεδομένου πρέπει να ξεκινήσει στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, διασφαλίζοντας ότι τα κορίτσια ενθαρρύνονται στα μαθήματα STEM. Τα πανεπιστήμια πρέπει επίσης να βελτιώσουν το παιχνίδι τους όσον αφορά την προσέλκυση γυναικών, με την έκθεση να τονίζει ότι το 2021 οι γυναίκες αντιστοιχούσαν μόνο στο 32,8% των αποφοίτων στο STEM.
Η έκθεση τονίζει την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η υποεκπροσώπηση με την αξιοποίηση νέων δεξαμενών ταλέντων, εστιάζοντας στις γυναίκες και στους μετανάστες πρώτης γενιάς. Επίσης, απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας πρόσληψης. Ο κλάδος είναι διαβόητος για το ψάρεμα στην ίδια λίμνη και χρειάζεται επειγόντως μια νέα προοπτική που αναγνωρίζει την αξία που προσφέρει η διαφορετικότητα.
Κίνητρα για να εμπνευστεί η επόμενη γενιά
Η έκθεση του Enlit τόνισε την ανάγκη να μάθουμε τι παρακινεί τους νέους να ενταχθούν στον ενεργειακό τομέα και στη συνέχεια να αρχίσουν να ασχολούνται με τους μαθητές από νεαρή ηλικία γύρω από αυτούς τους κινητήριους παράγοντες.
Είναι σημαντικό να δημιουργηθεί συνειδητοποίηση των ευκαιριών σταδιοδρομίας που υπάρχουν καθώς και να τονωθεί ο ενθουσιασμός για ευκαιρίες σταδιοδρομίας που σχετίζονται με το STEM. Επιπλέον, είναι σημαντικό να αποδειχθεί ότι ο ενεργειακός τομέας είναι ένα μέρος όπου μια καριέρα μπορεί να κάνει θετική διαφορά.
Η δημιουργία δικτύων απασχόλησης για τη νέα γενιά και η προσφορά πρακτικής άσκησης μπορεί επίσης να συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην ενθάρρυνση του ενδιαφέροντος από τη νεότερη γενιά, αναφέρει η έκθεση.
Αναντιστοιχίες δεξιοτήτων
Σύμφωνα με άλλη έκθεση του ΚΚΕρ Science for Policy, για να πετύχει η ενεργειακή μετάβαση, είναι σημαντικό να διαχειριστούμε τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και να επενδύσουμε στην αναβάθμιση και την επανεκπαίδευση.
Ταυτόχρονα, τα μονοπάτια σταδιοδρομίας πρέπει να προσελκύσουν μια ποικιλία ανθρώπων, όχι μόνο για να καλύψουν το χάσμα μεταξύ των φύλων, αλλά και για να προσελκύσουν τη νέα γενιά για να αντικαταστήσουν το γηράσκον εργατικό δυναμικό.
Διπλασιάστηκαν τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας
Οι θέσεις εργασίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας αυξάνονται ταχύτερα από ό,τι στους υπόλοιπους τομείς. Ωστόσο, μετά την πανδημία, η αγορά εργασίας της ΕΕ, όπως και η αγορά ολόκληρου του ΟΟΣΑ, παρουσίασε αυξανόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε όλους τους κλάδους.
Σε τομείς που σχετίζονται με την ενεργειακή μετάβαση, όπως η μεταποίηση, η παροχή ενέργειας και οι επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, τα ποσοστά κενών θέσεων διπλασιάστηκαν από το 2020 έως το 2023.
Η μεγαλύτερη αλλαγή σημειώθηκε στον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού και της μεταποίησης, όπου το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας έχει αυξηθεί περισσότερο από την έναρξη της πανδημίας. Στις επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, η αύξηση ήταν μικρότερη, αλλά το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας βρίσκεται σε πολύ υψηλότερο επίπεδο – υπερδιπλάσιο από αυτό του τομέα παροχής ενέργειας.
