Να ξεδιπλώσει σταδιακά ένα πακέτο μέτρων με στόχο να ενισχυθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία θέλει η κυβέρνηση. Οι πρώτες ανακοινώσεις έρχονται πιο κοντά – με στόχο κάποια μέτρα να έχουν δρομολογηθεί πριν τη έξοδο του Πάσχα- ωστόσο παράλληλα υπάρχουν και εφεδρείες.
Η κυβέρνηση έχει επεξεργαστεί και ένα plan b, με μέτρα που θα μπουν σε εφαρμογή εφόσον παραταθεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα ωστόσο έμφαση δίνεται από το Μαξίμου και στην ευρωπαϊκή συζήτηση που είναι σε εξέλιξη, με στόχο μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη που θα προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη.
Δεδομένο είναι πως η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Αναγολη έχει ήδη προκαλέσει ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες της περιοχής επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και επηρεάζουν τις τιμές ενέργειας διεθνώς.
Σε αυτή τη συγκυρία δεν μπορεί να γίνουν προβλέψεις για την διάρκεια του πολέμου και από την κυβέρνηση θέλουν να μην εξαντλήσουν όλο το «οπλοστάσιο» αλλά επιδιώκουν να κρατήσουν δημοσιονομικό χώρο για ένα δεύτερο πακέτο μέτρων, εφόσον χρειαστεί. Το επόμενο δεκαήμερο αναμένονται οι πρώτες ανακοινώσεις που πιθανότατα θα γίνουν σε δύο «δόσεις».
Την Πέμπτη στο υπουργικό συμβούλιο θα ανακοινωθεί η αύξηση του κατώτατου μισθού, που θα οδηγήσει σε αύξηση μισθών από την 1η Απριλίου για 580.000 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα θα συμπαρασύρει προς τα επάνω περίπου 20 επιδόματα (μεταξύ των οποίων και το ανεργίας) και θα φέρει επίσης αντίστοιχη αύξηση στο δημόσιο τομέα. Να σημειωθεί πως ήταν προγραμματισμένο να αυξηθεί ο κατώτατος μισθός τον Απρίλιο και δεν πρόκειται για ένα έκτακτο μέτρο λόγω πολέμου αλλά για μια παρέμβαση με μόνιμο χαρακτήρα.
Από εκεί και πέρα το οικονομικό επιτελείο έχει εξετάσει στοχευμένα μέτρα στήριξης, με βάση και την εμπειρία του 2022, όταν δηλαδή ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σύμφωνα με πληροφορίες θα υπάρξουν ανακοινώσεις για το πως θα στηριχθεί η ενεργοβόρα ελληνική βιομηχανία, εξετάζονται μέτρα όπως η επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης και το fuel pass, θα υπάρξουν πιθανότατα κάποιες παρεμβάσεις που θα «κοιτάνε» προς τους αγρότες, υπό εξέταση είναι κινήσεις για το κόστος των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων κ.α.
Βέβαια μένει να φανεί ποια από αυτά τα μέτρα θα είναι στο πρώτο πακέτο των ανακοινώσεων και ποια θα αποτελέσουν το plan b της κυβέρνησης αν φανεί πως ο πόλεμος έχει διάρκεια.
«Κανείς μόνος απέναντι στην καταιγίδα»
Ο πρωθυπουργός, σε δήλωσή του σήμερα στη Real, σημειώνει πως «κανείς δεν θα σταθεί μόνος απέναντι στην καταιγίδα».
Από το Μαξίμου αυτό που τονίζεται είναι πως η πορεία της οικονομίας τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει χώρο για να στηριχθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να αποσταθεροποιηθεί ο προϋπολογισμός.
Παράλληλα με τις εθνικές παρεμβάσεις , όπως ήδη αναφέρθηκε, στην κυβέρνηση αναμένουν και τις πρωτοβουλίες που θα αποφασιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην κυριακάτικη ανάρτησή του ο πρωθυπουργός σημείωσε πως «η Ευρώπη οφείλει να διαθέτει μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας για την οποία συζητήσαμε επί μακρόν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ώστε να μην βρεθούμε αντιμέτωποι με μια ενεργειακή κρίση». Μάλιστα σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα και η Γαλλία υποστήριξαν την πρόταση για μορατόριουμ επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές ως βασικό βήμα αποκλιμάκωσης.
Τι είναι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής
Στην ανάγκη να υπάρχει ένας «σαφής και εφαρμόσιμος οδικός χάρτης» σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην εβδομαδιαία του ανάρτηση. Η συζήτηση για την θεσμική ενίσχυση της «ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής» της Ε.Ε έχει ανοίξει, μετά και την ευρωπαϊκή «ασπίδα» στην Κύπρο.
Στόχος τώρα είναι να γίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδo «βήματα παραπέρα» και να χαραχθεί ένας οδικός χάρτης, με ορίζοντα μηνών, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί η ρήτρα. Ουσιαστικά δηλαδή να αποσαφηνιστεί ποια θα ήταν τα βήματα ανάλογα με το είδος της απειλής.
Να σημειωθεί εδώ πως το συγκεκριμένο άρθρο – που συχνά παρομοιάζεται με το άρθρο 5 του NATO- ορίζει ότι: «Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό δεν επηρεάζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών». Υπενθυμίζεται πως μέχρι σήμερα το συγκεκριμένο άρθρο έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά και συγκεκριμένα από τη Γαλλία το 2015 μετά τις πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι
