Παγκόσμια ανησυχία και οικονομικά κίνητρα
Οι νιταζίνες έχουν εντοπιστεί σε κάθε ήπειρο, γεγονός που υπογραμμίζει την παγκόσμια διάσταση του προβλήματος. Οι Κινέζοι προμηθευτές πωλούν ανοιχτά νιταζίνες σε διαδικτυακές αγορές, συχνά παραπλανητικά επισημαίνοντάς τες ως «χημικά για έρευνες».
Το κίνητρο πίσω από αυτή την επικίνδυνη εξάπλωση είναι η απληστία. Οι έμποροι ναρκωτικών αγοράζουν φθηνά και ισχυρά νιταζίνες και τις αναμειγνύουν με ουσίες διόγκωσης, όπως η καφεΐνη και η παρακεταμόλη, για να αυξήσουν τον όγκο του προϊόντος και να αποκομίσουν σημαντικά κέρδη. Δεδομένης της υψηλής τους ισχύος, χρειάζονται πολύ μικρότερες ποσότητες για την ίδια αγορά, καθιστώντας τα πιο εύκολα στη λαθραία διακίνηση.
Το Παράδειγμα της Εσθονίας
Η Εσθονία έχει ήδη βιώσει παρόμοια κατάσταση στο παρελθόν. Όταν οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν την καλλιέργεια παπαρούνας το 2000, η φαιντανύλη κατέκλυσε την εσθονική αγορά ως υποκατάστατο της ηρωίνης, οδηγώντας σε τετραπλασιασμό των θανάτων. Τώρα, η Εσθονία αντιμετωπίζει την εισροή νιταζινών, οι οποίες ευθύνονται σχεδόν για τους μισούς θανάτους που οφείλονται σε ναρκωτικά στο μικροσκοπικό έθνος από το 2023.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι εάν μεγάλες εγκληματικές οργανώσεις αρχίσουν να προμηθεύουν νιταζινες στην Ευρώπη σε μεγάλη κλίμακα, η δημόσια υγεία θα αντιμετωπίσει μια τεράστια καταστροφή. Η πρόσφατη απαγόρευση της καλλιέργειας παπαρούνας από τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, η οποία προμηθεύει περίπου το 90% της παγκόσμιας ηρωίνης, ενδέχεται να οδηγήσει σε έλλειψη ηρωίνης και να ωθήσει τις συμμορίες να στραφούν στο «νέο» ναρκωτικό ως υποκατάστατο. Η κρίση των νιταζινών είναι μια παγκόσμια πρόκληση που απαιτεί άμεση και αποτελεσματική απάντηση, τονίζουν οι ειδικοί.
Οι νιταζίνες μαστίζουν επίσης τη Δυτική Αφρική ως ένα διαδεδομένο συστατικό στο kush, ένα συνθετικό ναρκωτικό που έχει σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους και έχει οδηγήσει τη Σιέρα Λεόνε και τη Λιβερία να κηρύξουν εθνική έκτακτη ανάγκη.
«Προκαλούν διεθνής ανησυχία. Έχουν εντοπιστεί σε κάθε ήπειρο», δήλωσε ο Άνταμ Χόλαντ, ειδικός στα συνθετικά οπιοειδή στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ. «Μπορούν να παραχθούν με διαφορετικές χημικές ουσίες που είναι σχετικά εύκολο να τις βρείτε, και μπορείτε να το κάνετε σε ένα υπόγειο εργαστήριο. Και επειδή είναι τόσο ισχυρά, χρειάζεστε λιγότερα για το ίδιο μέγεθος αγοράς, επομένως είναι πιο εύκολο να τα λαθρεμπόριο».
«Μου είπε :πρόσεχε γιατί είναι δυνατό»
Μέχρι στιγμής, οι νιταζίνες φαίνεται να παρέχονται από μεμονωμένους λαθρεμπόρους ναρκωτικών αλλά η Ευρώπη είναι γεμάτη με διεθνείς συμμορίες ναρκωτικών που θα μπορούσαν να στραφούν σε νιταζένες.«Εάν μεγάλες εγκληματικές ομάδες, όπως ομάδες αλβανικής μαφίας, τουρκικές εγκληματικές ομάδες ή ιταλικές ή μεξικανικές ομάδες, αρχίσουν να προμηθεύουν νιταζένες στην Ευρώπη σε μεγάλη κλίμακα, μπορούμε να προβλέψουμε μια τεράστια καταστροφή στη δημόσια υγειονομική περίθαλψη» προειδοποιεί η Vanda Felbab-Brown, ανώτερη συνεργάτιδα και ειδικός στο παγκόσμιο εμπόριο οπιοειδών στο Brookings Institution
Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, τουλάχιστον 31 χρήστες έπαθαν υπερβολική δόση σε λίγες ημέρες στο Κάμντεν, στο βόρειο Λονδίνο. Μία από αυτές, η Τίνα Χάρις, 41 ετών, η οποία κάνει χρήση ηρωίνης από τις αρχές της εφηβείας της, είπε ότι αγόρασε μια σακούλα 5 λιρών με αυτό που νόμιζε ότι ήταν φαιντανύλη από έναν έμπορο ναρκωτικών στο Κάμντεν.
«Μου είπε, “πρόσεχε γιατί είναι δυνατό”. Νόμιζα ότι απλώς έλεγε ανοησίες», είπε. Αφού κάπνισε το ναρκωτικό, λιποθύμησε και επέζησε μόνο επειδή μια φίλη της της έκανε ενέσεις ναλοξόνης, ενός αντίδοτου που έχουν μαζί τους οι χρήστες για έκτακτες ανάγκες, μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο. Η Χάρις ξύπνησε στο νοσοκομείο, τρέμοντας από σύνδρομο στέρησης. Από τότε, έχει σώσει δύο φορές τη ζωή φίλων της που κατά λάθος έπαιρναν νιταζίνες. «Είναι παγίδα του διαβόλου», είπε.
