Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε σε 5,1 δισ. – Ποιοι φόροι φούσκωσαν τα έσοδα
Σε 22 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,36 δισ. ή 6,6% έναντι του στόχου, ανήλθαν τα έσοδα από φόρους την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η υπέρβαση στους στόχους αποδίδεται κυρίως:
- στην καλύτερη απόδοση στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους (Φ.Π.Α, ΕΦΚ κ.λπ.) και στην καλύτερη απόδοση των φόρων εισοδήματος του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2025 και
- στην είσπραξη μέρους του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, εκτιμώμενου ύψους 439 εκατ. ευρώ, που είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί τους επόμενους μήνες, λόγω του ότι τέθηκε σε λειτουργία ήδη από τα μέσα Μαρτίου η εφαρμογή για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων.
Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 5,148 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,973 δισ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 3,282 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2024.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου – Απριλίου 2025, παρουσιάζεται πλεόνασμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 1.850 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου για έλλειμμα 1.357 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2025 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025 και ελλείμματος 250 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 5.148 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1.973 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 3.282 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2024. Σημειώνεται ότι ποσό 2.053 εκατ. ευρώ που αφορά ετεροχρονισμό πληρωμών του τακτικού προϋπολογισμού και ποσό 736 εκατ. ευρώ που αφορά ετεροχρονισμό των επενδυτικών δαπανών, δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Επιπλέον, ποσό ύψους 342 εκατ. ευρώ φορολογικών εσόδων του πρώτου διμήνου προσμετράται δημοσιονομικά στο έτος 2024. Εξαιρώντας τα ανωτέρω ποσά, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, εκτιμάται σε 44 εκατ. ευρώ.
Επισημαίνεται ότι υπουργείο Οικονομικών το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους. Επιπρόσθετα, τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ.
Τα έσοδα
Την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου 2025, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 23.059 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 229 εκατ. ευρώ ή 1% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Σημειώνεται ότι στο ποσό αυτό εμπεριέχεται τόσο στα έσοδα (στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών»), όσο και στις επιστροφές φόρων (ΦΠΑ), το ποσό των 784,8 εκατ. ευρώ από τις συναλλαγές που απαιτήθηκε να γίνουν κατά τον μήνα Ιανουάριο 2025 για την ολοκλήρωση της νέας Σύμβασης Παραχώρησης της Αττικής Οδού, οι οποίες αφορούν στο έτος 2024 και είναι δημοσιονομικά ουδέτερες. Η αύξηση αυτή παρατηρείται παρότι στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Απρίλιο της πέμπτης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ποσού ύψους 1.346 εκατ. ευρώ που τελικά εισπράχθηκε στις 2 Μαΐου 2025. Εξαιρουμένου του ανωτέρω ποσού, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 1.575 εκατ. ευρώ ή 7,3% έναντι του στόχου.
Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
I. Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 22.009 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.361 εκατ. ευρώ ή 6,6% έναντι του στόχου κυρίως εξαιτίας: α) της καλύτερης απόδοσης στην είσπραξη των φόρων του τρέχοντος έτους (Φ.Π.Α, ΕΦΚ κ.λπ.) και της καλύτερης απόδοσης των φόρων εισοδήματος του προηγούμενου έτους που εισπράχθηκαν σε δόσεις μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου 2025 και β) της είσπραξης μέρους του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, εκτιμώμενου ύψους 439 εκατ. ευρώ, που είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί τους επόμενους μήνες, λόγω του ότι τέθηκε σε λειτουργία ήδη από τα μέσα Μαρτίου η εφαρμογή για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :
- Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 8.878 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 276 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 2.189 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 61 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1.339 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 193 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 7.598 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 655 εκατ. ευρώ εκ των οποίων: ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 590 εκατ. ευρώ, οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 192 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 126 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου λόγω εμπροσθοβαρούς πληρωμής των μηνιαίων δόσεων του προηγούμενου οικονομικού έτους.
II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 20 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον στόχο.
III. Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 1.820 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1.338 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025, εξαιτίας κυρίως της μη είσπραξης τον μήνα Απρίλιο (εισπράχθηκε στις 2 Μαΐου 2025) της πέμπτης δόσης ύψους 1.346 εκατ. ευρώ από το ΤΑΑ. Ποσό 1.513 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 144 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
IV. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 1.352 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνουν το ποσό των 784,8 εκατ. ευρώ, όπως προαναφέρθηκε. Αν εξαιρεθεί το ποσό αυτό, τα έσοδα της μείζονας κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 567 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 223 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
V. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 899 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 51 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Από το ως άνω εισπραττόμενο ποσό των 899 εκατ. ευρώ, ποσό 108 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, σύμφωνα με τον στόχο.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 3.041 εκατ. ευρώ και ενσωματώνουν το ποσό επιστροφής ΦΠΑ ύψους 784,8 εκατ. ευρώ από τη νέα Σύμβαση Παραχώρησης της Αττικής Οδού, όπως προαναφέρθηκε, το οποίο δημοσιονομικά επηρεάζει το έτος 2024. Αν εξαιρεθεί το ποσό αυτό, οι επιστροφές φόρων ανήλθαν σε 2.256 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένες κατά 47 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (2.209 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025.
Τα συνολικά έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 1.621 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 144 εκατ. ευρώ από τον στόχο (1.765 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025.
Η εικόνα τον Απρίλιο
Ειδικότερα, τον Απρίλιο 2025 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5.363 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 1.592 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, εξαιτίας του γεγονότος ότι στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Απρίλιο: α) της πέμπτης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ποσού ύψους 1.346 εκατ. ευρώ, η οποία τελικά εισπράχθηκε στις 2 Μαΐου, όπως προαναφέρθηκε και β) της πρώτης ενισχυμένης δόσης του ΕΝΦΙΑ εκτιμώμενου ποσού 890 εκατ. ευρώ, η οποία εισπράχθηκε κατά τον μήνα Μάρτιο (887 εκατ. ευρώ).
Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
I. Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 5.185 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 397 εκατ. ευρώ ή 7,1% έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της μη είσπραξης της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ τον μήνα Απρίλιο, όπως είχε προβλεφθεί, αλλά κατά τον μήνα Μάρτιο, όπως προαναφέρθηκε. Αντιθέτως, αυξημένα είναι τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, λόγω του ότι τέθηκε σε λειτουργία ήδη από τα μέσα Μαρτίου η εφαρμογή για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :
- Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2.327 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 89 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 593 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 6 εκατ. ευρώ.
- Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 258 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 633 εκατ. ευρώ, εξαιτίας της είσπραξης της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ τον μήνα Μάρτιο, αντί για τον μήνα Απρίλιο, όπως είχε προβλεφθεί.
- Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 1.496 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 280 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των αυξημένων εσόδων του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 271 εκατ. ευρώ, λόγω της νωρίτερης ενεργοποίησης της εφαρμογής για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων, όπως προαναφέρθηκε.
II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 5 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον στόχο.
III. Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 379 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1.150 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025, λόγω της είσπραξης στις 2 Μαΐου 2025, της προβλεπόμενης αρχικά για τον Απρίλιο πέμπτης δόσης από το ΤΑΑ. Ποσό 298 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 180 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
IV. Τα συνολικά έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 284 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 146 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
V. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 138 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 41 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Από το ως άνω εισπραττόμενο ποσό των 138 εκατ. ευρώ, ποσό 3 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 9 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων μηνός Απριλίου ανήλθαν σε 628 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 151 εκατ. ευρώ από τον στόχο (477 εκατ. ευρώ).
Τα συνολικά έσοδα του ΠΔΕ μηνός Απριλίου ανήλθαν σε 301 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 171 εκατ. ευρώ από τον στόχο (130 εκατ. ευρώ).
Οι δαπάνες
Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου – Απριλίου 2025 ανήλθαν στα 21.209 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 2.977 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (24.187 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Επίσης είναι μειωμένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, κατά 1.579 εκατ. ευρώ.
Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού οι πληρωμές παρουσιάζονται μειωμένες έναντι του στόχου κατά 2.241 εκατ. ευρώ, γεγονός που οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό των μεταβιβαστικών πληρωμών προς τους ΟΚΑ και λοιπούς φορείς γενικής κυβέρνησης κατά 1.617 εκατ. ευρώ και των ταμειακών πληρωμών των εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 436 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται, ότι τα προαναφερθέντα ποσά δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους.
Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις είναι οι ακόλουθες:
- οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και τις ΥΠΕ-ΠΕΔΥ ύψους 461 εκατ. ευρώ,
- η μεταβίβαση ύψους 400 εκατ. ευρώ για την κάλυψη κόστους παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας (ΥΚΩ), σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 55 του Ν.4508/2017 (Α’ 200),
- η επιχορήγηση ύψους 173 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων,
- οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 119 εκατ. ευρώ και
- η επιχορήγηση προς τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ύψους 92 εκατ. ευρώ.
Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 2.611 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 736 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Ταυτόχρονα παρουσιάζονται μειωμένες σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2024 κατά 1.140 εκατ. ευρώ.
