Σε διαβούλευση το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τις ενεργειακές κοινότητες και αυτοπαραγωγή – Ρυθμίσεις και για τις εγγυήσεις προέλευσης

Το ΥΠΕΝ έθεσε από σήμερα Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2023, σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αφορά την αυτοπαραγωγή και τις ενεργειακές κοινότητες.

Δείτε ολόκληρο το νομοσχέδιο εδώ.

Στο πλαίσιο αυτό, καλείται να συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση κάθε κοινωνικός εταίρος και κάθε ενδιαφερόμενος, καταθέτοντας τις προτάσεις του για την όποια βελτίωση των διατάξεων του ανωτέρω νομοθετήματος. Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι την 27η Φεβρουαρίου 2023.

Αντικείμενο του νομοσχεδίου είναι η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 «για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές» (L 328), καθώς και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της οδηγίας (EE) 2012/27ΕΕ» (L 158), μέσω τροποποιήσεων στους ν. 3468/2006 (Α’ 129), 4414/2016 (Α’ 149) και 4001/2011 (Α’ 179).

Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας

Όσον αφορά τα μέλη των Κοινότητας Ανανεώσιμης Ενέργειας, το νομοσχέδιο προβλέπει τα εξής:

1. Οι τελικοί πελάτες έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.), διατηρώντας παράλληλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν ως τελικοί πελάτες. Για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, η συμμετοχή σε Κ.Α.Ε. δεν αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα.

2. Μέλη Κ.Α.Ε. είναι:
α) φυσικά πρόσωπα με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, , συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων υπαλλήλων, κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης διάταξης,
β) Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ και β’ βαθμού, καθώς και επιχειρήσεις που ανήκουν κατά εκατό τοις εκατό (100%) σε Ο.Τ.Α α’ και β’ βαθμού,
γ) Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (Μ.Μ.Ε.),
δ) αγροτικοί συνεταιρισμοί.

3. Τουλάχιστον το πενήντα τοις εκατό (50%) συν ένα (1) των μελών έχουν εγγύτητα στην περιοχή όπου η Κ.Α.Ε. ασκεί τις δραστηριότητές της και αναπτύσσει το έργο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, κατά την παρ. 16β του άρθρου 2.

4. Ο ελάχιστος αριθμός μελών της Κ.Α.Ε. είναι εξήντα (60) μέλη, υπό την επιφύλαξη του δεύτερου εδαφίου. Ο ελάχιστος αριθμός μελών του πρώτου εδαφίου ορίζεται σε:

α) τριάντα (30) μέλη, αν η Κ.Α.Ε. έχει έδρα σε δήμο νησιωτικής περιοχής με πληθυσμό κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) κατοίκους, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή,

β) δεκαπέντε (15) μέλη, σε περίπτωση που συμμετέχουν αποκλειστικά Μ.Μ.Ε.,

γ) τρία (3) μέλη, αν συμμετέχουν τουλάχιστον δύο (2) Ο.Τ.Α. α’ ή β’ βαθμού και το τρίτο μέλος είναι είτε επιχείρηση που ανήκει κατά εκατό τοις εκατό (100%) σε Ο.Τ.Α α’ ή β’ βαθμού, είτε Ο.Τ.Α α’ ή β΄ βαθμού.

5. Η Κ.Α.Ε., τελεί υπό τον ουσιαστικό έλεγχο των μελών της, τα οποία παρουσιάζουν εγγύτητα, κατά την περ. 16β του άρθρου 2. Η εγγύτητα των μελών ελέγχεται κατά τη σύσταση της Κ.Α.Ε. από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο.

6. Μέλος της Κ.Α.Ε. δεν μπορεί να είναι μέλος σε άλλη Κ.Α.Ε. ή Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών που ασκεί ίδιες δραστηριότητες και δραστηριοποιείται στην ίδια περιφέρεια, με την επιφύλαξη των παρ. 7 και 8.

7. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού και επιχειρήσεις που ανήκουν κατά εκατό τοις εκατό (100%) σε Ο.Τ.Α α’ και β΄βαθμού μπορούν να συμμετέχουν σε περισσότερες από μια Κ.Α.Ε. ως μέλη, κατά παρέκκλιση της παρ. 5 του παρόντος και της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 1667/1986 (Α’ 196).

8. Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί μπορούν να συμμετέχουν σε μια ή περισσότερες Κ.Α.Ε. ως μέλη, ανεξαρτήτως αν στην ίδια Κοινότητα συμμετέχουν και μέλη που ανήκουν στον ίδιο αγροτικό συνεταιρισμό.

9. Μέλη που συμμετέχουν σε Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018 (Α’ 9) έχουν δικαίωμα συμμετοχής σε Κ.Α.Ε., τηρουμένου του περιορισμού της παρ. 5 του παρόντος.

Οικονομικά κίνητρα και μέτρα στήριξης των Κοινοτήτων Ανανεώσιμης Ενέργειας

1. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται από Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας (Κ.Α.Ε.) για:
α) χορήγηση Βεβαίωσης Παραγωγού για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Hλεκτρισμού-Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.), εφόσον παρουσιάζουν εδαφική επικάλυψη με αιτήσεις τρίτων που έχουν υποβληθεί εντός του ίδιου κύκλου υποβολής αιτήσεων, όπως αυτός ορίζεται στον Κανονισμό Βεβαιώσεων του άρθρου 18 του ν. 4685/2020 (Α’ 92),
β) απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης,
γ) έκδοση Αδειών Εγκατάστασης και Λειτουργίας,εξετάζονται κατά προτεραιότητα. Η εξέταση για τη χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης καθορίζεται με βάση την απόφαση του άρθρου 89 του ν. 4951/2022 (Α’ 129).

2. Ο Κανονισμός Αδειών του άρθρου 135 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) μπορεί να προβλέπει ειδικούς όρους για τις άδειες που χορηγούνται σε Κ.Α.Ε..

3. Οι Κ.Α.Ε. μπορούν να εντάσσονται στον ν. 4887/2022 (Α’ 16), εφαρμοζόμενου του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), περί Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων, στον εκάστοτε αναπτυξιακό νόμο, ως διακριτή μορφή συνεταιριστικής οργάνωσης, καθώς και σε άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους ή πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), σύμφωνα και με τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων.

4. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να προκηρύσσονται προγράμματα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων και συστημάτων αποθήκευσης από Κ.Α.Ε., προς εφαρμογή του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, με χρηματοδότηση ιδίως από πόρους της Ε.Ε. και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης. Με την ανωτέρω απόφαση δύναται να καθορίζονται η χρονική διάρκεια και οι δικαιούχοι των προγραμμάτων, τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τα ποσοστά επιδότησης, η μέγιστη εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών συστημάτων και συστημάτων αποθήκευσης, ανά παροχή κατανάλωσης, το επίπεδο τάσης στο οποίο συνδέονται οι σταθμοί, οι διαδικασίες για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο ή το σύστημα, οι προϋποθέσεις και διαδικασίες για τη συμμετοχή σε κάθε πρόγραμμα, οι αιτήσεις και τα δικαιολογητικά υποβολής των αιτήσεων, ο τρόπος κατάταξης και αξιολόγησης των δικαιούχων, οι προθεσμίες υλοποίησης των έργων, οι υποχρεώσεις των δικαιούχων και οι προϋποθέσεις απένταξης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των ως άνω προγραμμάτων. Για τον σχεδιασμό των προγραμμάτων λαμβάνονται ιδίως υπόψη τα περιθώρια υποδοχής ισχύος σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., ανά υποσταθμό, η δυνατότητα απορρόφησης και η ασφάλεια της λειτουργίας του δικτύου και του συστήματος.

5. Οι Κ.Α.Ε. εξαιρούνται από την υποχρέωση υποβολής Εγγυητικής Επιστολής Βεβαίωσης Παραγωγού του άρθρου 11Α του ν. 4685/2020 και Εγγυητικής Επιστολής του άρθρου 6 του ν. 4951/2022, καθώς και από την καταβολή τέλους υποβολής αίτησης για Βεβαίωση Παραγωγού στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.) και Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης στους αρμόδιους Διαχειριστές. Επιπλέον, για τις Κ.Α.Ε., το Τέλος Δέσμευσης Φυσικού Χώρου Εγκατάστασης, καθώς και το Τέλος Παράτασης Εγκατάστασης και Δέσμευσης Ηλεκτρικού Χώρου μειώνονται κατά πενήντα τοις εκατό (50%).

6. Με απόφαση της Ρ.Α.Ε., ύστερα από εισήγηση των λειτουργών της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και των αρμόδιων διαχειριστών, μπορεί να ορίζονται μειωμένα ποσά εγγυήσεων για την εγγραφή των Κ.Α.Ε. στα μητρώα συμμετεχόντων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και διαχείρισης των ηλεκτρικών δικτύων, λαμβάνοντας υπόψη κριτήρια, όπως ο πληθυσμός ή η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην περιφέρεια εγκατάστασης του σταθμού Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. των Κ.Α.Ε..

7. Για σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α των Κ.Α.Ε. εφαρμόζονται αναλογικά με τις Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018, οι ειδικοί όροι για χρήση των υπηρεσιών του Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης Τελευταίου Καταφυγίου, του άρθρου 5 του ν. 4414/2016 (Α’ 149). Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να καθορίζονται επιπλέον ειδικοί όροι, ιδίως προνομιακές χρεώσεις και μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης των εν λόγω υπηρεσιών.

8. Η ιδιότητα του μέλους Κ.Α.Ε δεν καθιστά υποχρεωτική την ασφάλιση στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης.

Αυτοκατανάλωση

Για σταθμούς που εγκαθίστανται από αυτοκαταναλωτές, καθώς και για αυτοκαταναλωτές από κοινού, για την εφαρμογή του ενεργειακού συμψηφισμού, η μέγιστη ισχύς του σταθμού για:

α) οικίες (νοικοκυριά), δεν μπορεί να ξεπερνά τα δέκα (10) κιλοβάτ (kW) ανα παροχή κατανάλωσης,

β) νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, δεν μπορει να ξεπερνά τα εκατό (100) κιλοβάτ (kW) ανα παροχή κατανάλωσης.

5. Για σταθμούς που εγκαθίστανται από εγγεγραμμένους στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων του ν. 3874/2010 για εγκαταστάσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων του ν. 3874/2010 και αγροτικών χρήσεων, για την εφαρμογή του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, η μέγιστη ισχύς του σταθμού δεν μπορεί να ξεπερνά τα εκατό (100) κιλοβάτ (kW) ανα παροχή κατανάλωσης.

6. Για την εφαρμογή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού σύμφωνα με το παρόν, οι σταθμοί παραγωγής μπορούν να συνδέονται, στο Δίκτυο είτε Υψηλής Τάσης, είτε Μέσης Τάσης, είτε Χαμηλής Τάσης. Για την εφαρμογή του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού από Κοινότητες Ανανεώσιμης Ενέργειας, Ενεργειακές Κοινότητες Πολιτών, καθώς και Ενεργειακές Κοινότητες του ν. 4513/2018, δύναται η παροχή των σταθμών παραγωγής και οι αντίστοιχες παροχές κατανάλωσης προς συμψηφισμό να εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές. Το μέγιστο όριο συνολικής ισχύος σταθμών Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α., για το οποίο επιτρέπεται να χορηγηθούν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης από τους αρμόδιους Διαχειριστές για εφαρμογή ενεργειακού και εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού καθορίζεται σε δύο (2) γιγαβάτ (GW).

Συλλογική αυτοκατανάλωση

Τουλάχιστον δύο (2) αυτοκαταναλωτές που βρίσκονται στο ίδιο κτίριο δύνανται να συμμετέχουν από κοινού σε δραστηριότητες και να ρυθμίζουν μεταξύ τους τον επιμερισμό της ενέργειας που παράγεται από τους σταθμούς τους, με την επιφύλαξη των εν ισχύι τελών δικτύου και άλλων σχετικών χρεώσεων, τελών, εισφορών και φόρων. Στον ενεργειακό συμψηφισμό, υπό το σχήμα της συλλογικής αυτοκατανάλωσης, μπορούν να ενταχθούν και καταναλώσεις κοινοχρήστων σε κτίρια.