Νέες απαιτήσεις για την ασφάλεια του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργεί η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ με τα βλέμματα των διαχειριστών να εστιάζουν στην ενίσχυση της «ανθεκτικότητας» των δικτύων.
Ειδικότερα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, η σχετική συζήτηση έχει ανοίξει «στα γεμάτα» για το σύνολο των ευρωπαίων διαχειριστών με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή αρχή (ENTSO-E), όπως γράψει το energypress, να ετοιμάζει επιτροπή που θα μελετήσει συγκεκριμένα το θέμα.
Η προσοχή εστιάζει στην «ανθεκτικότητα» του συστήματος η οποία δείχνει να δοκιμάζεται σε συνθήκες αυξημένης διείσδυσης ΑΠΕ, «υπαγορεύοντας» παράλληλα την ανάγκη ενίσχυσης προς αντιστάθμιση των αδυναμιών που προκύπτουν ως συνέπεια της στοχαστικότητας και της φυσιογνωμίας των «πράσινων» μονάδων και οι οποίες διαφέρουν σημαντικά από τις συμβατικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Στην ελληνική περίπτωση, ο ΑΔΜΗΕ, έχοντας από καιρό παρατηρήσει φαινόμενα απωλειών ισχύος στο δίκτυο, όντας πλέον αυτό σε συνθήκες αυξημένης διείσδυσης πράσινης ενέργειας, κάλεσε πριν ένα χρόνο τους παραγωγούς στο δίκτυο διανομής να επαναρυθμίσουν τις προστασίες των πάρκων, προκειμένου αυτά να «συμπεριφέρονται» ορθότερα σε συμβάντα του συστήματος.
«Η επαναρύθμιση των προστασιών ήταν πάρα πολύ σοβαρό πράγμα διότι είχαμε παρατηρήσει ότι σε κάποια μικρά βραχυκυκλώματα γινόταν ξαφνικά αποσύνδεση μεγάλης ποσότητας από πάρκα, η οποία δεν ήταν φυσιολογική», αναφέρει σχετικά στέλεχος του Διαχειριστή που συνομίλησε με το energypress.
Μάλιστα, η εν λόγω πρωτοβουλία έγινε με την μορφή καμπάνιας προς τους μικρούς παραγωγούς που βρίσκονται συνδεδεμένοι στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και συνοδεύτηκε και ισχυρά αντικίνητρα σε περίπτωση ανυπακοής που κατέληγαν σε αποσύνδεση του πάρκου και όχι πρόστιμο, δεδομένου ότι το διακύβευμα είναι η ασφαλής λειτουργία του συστήματος.
Αναλυτικότερα, η εν λόγω «πρόληψη» του Διαχειριστή διαμορφώνει σήμερα ένα ορισμένο πλεονέκτημα, χωρίς ωστόσο, όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, να επαρκεί για την πλήρη θωράκιση του ενεργειακού συστήματος. Αυτή περνάει υποχρεωτικά, όπως έχει γραφτεί σχετικά και επισημανθεί όλες τις τελευταίες μέρες, από την διαθεσιμότητα αδράνειας στο σύστημα προς αντιστάθμιση της στοχαστικότητας των ΑΠΕ.
Σε ανάρτησή της στο Linkedin, η κ. Στέλλα Σαρρή, στέλεχος του ΔΕΔΔΗΕ, αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «η πρόκληση που δημιουργείται με την τόσο μαζική διείσδυση ΑΠΕ είναι η έλλειψη στρεφόμενης εφεδρείας (physical inertia) στο Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας. Γι’ αυτό, θα πρέπει να γίνουν κατάλληλες προσαρμογές, προκειμένου να αναπτυχθούν στις ΑΠε συστήματα παροχής εικονικής/πλασματικής εφεδρείας, γνωστή και ως «synthetic/virtual inertia». Με ένα τέτοιο σύστημα, θα μπορούν και οι ΑΠΕ να αντιλαμβάνονται αλλαγές στη συχνότητα (Rate of Change of Frequency – ROCOF) και να αντιδρούν άμεσα εγχέοντας ή απορροφώντας ισχύ για να υποστηρίξουν το δίκτυο, μιμούμενες τη συμπεριφορά των στρεφόμενων μηχανών. Παράλληλα, θα πρέπει να βελτιωθούν οι μέθοδοι απόρριψης φορτίου (load shedding), να ενισχυθούν οι διασυνδέσεις και να γίνουν τα συστήματα πιο εύρωστα απέναντι σε τεχνικές και κυβερνοεπιθέσεις».
Σε αυτή την κατεύθυνση, ο ΑΔΜΗΕ εκπονήσει συγκεκριμένες προδιαγραφές για τον εξοπλισμό που δύναται να αξιοποιηθεί είτε από τον Διαχειριστή είτε από τους παραγωγούς για την εξασφάλιση συνθετικής αδράνειας. Μάλιστα, όπως αναφέρουν πληροφορίες του energypress, έχει γίνει μια πρώτη συζήτηση με την Ρυθμιστική Αρχή ενώ της έχουν κοινοποιηθεί επίσης και οι προαναφερόμενες προδιαγραφές, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει κάποια άλλη πρόοδος μέχρι στιγμής. Αν και ακόμη δεν έχουν διερευνηθεί και εξηγηθεί πλήρως τα αίτια του μπλακάουτ της 28ης Απριλίου στην Ιβηρική Χερσόνησο, εντούτοις, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, τα νέα δεδομένα για τα ηλεκτρικά συστήματα ως συνέπεια της σημαντικά αυξημένης διείσδυσης ΑΠΕ είναι εδώ και θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από τους διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Από την πλευρά του ο ΑΔΜΗΕ, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές του Διαχειριστή, επιλέγει να διατηρεί μια συντηρητική προσέγγιση του ζητήματος, διασφαλίζοντας ανά πάσα ώρα και στιγμή, επαρκείς εφεδρείες στο σύστημα που θα μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά σε περίπτωση σφάλματος, ώστε αυτό να μην πάρει διαστάσεις όπως συνέβη στην Ισπανία.
Ένα ακόμη στοιχείο που έρχεται να επιβεβαιώσει ότι τα παραπάνω θέματα έρχονται στην «πρώτη γραμμή» είναι το αυξημένο εμπορικό ενδιαφέρον που εντοπίζεται για τέτοιου είδους εξοπλισμούς με τις παραγγελίες να διαδέχονται η μία την άλλη. Πηγές της αγοράς αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι όλοι οι ευρωπαίοι διαχειριστές βρίσκονται σε επαφή με σχετικές εταιρείες προκειμένου να εξασφαλίσουν ηλεκτρονικά ισχύος που δύναται να προσφέρουν συνθετική αδράνεια προς υποκατάσταση της εκλειπούσας φυσικής αδράνειας λόγω της απόσυρσης ή απομείωσης των συμβατικών μονάδων στρεφόμενης μάζας από το σύστημα.
Υπενθυμίζεται τέλος, όπως έχει γράψει το energypress, ότι η ΔΕΗ έχει συμπεριλάβει ένα τέτοιο έργο στο επενδυτικό της πλάνο, συνιστώντας και ένα παράδειγμα που ενδέχεται να πολλαπλασιαστεί το επόμενο διάστημα με νέες ανάλογες κινήσεις στην αγορά.
Αναλυτικότερα, στον ΑΗΣ Καρδιάς οι παλαιές γεννήτριες των Μονάδων 3 και 4 του Ομίλου ΔΕΗ θα μετατραπούν σε σύγχρονους πυκνωτές που συμβάλλουν σημαντικά στη σταθεροποίηση του συστήματος υπερυψηλής τάσης. Με απλά λόγια, πρόκειται για μία τεχνολογία που χρησιμοποιεί τις υπάρχουσες γεννήτριες έχοντας ενσωματώσει στον άξονά τους έναν σφόνδυλο που λειτουργεί ως βαρίδι.
Έτσι, καθίσταται δυνατή η ρύθμιση της τάσης και της συχνότητας του συστήματος, ενώ η λύση αυτή θεωρείται η βέλτιστη από τεχνοοικονομική άποψη για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και της ασφάλειας των εθνικών δικτύων υπερυψηλής τάσης. Ο Όμιλος ΔΕΗ, κατά την παρουσίαση του επενδυτικού πλάνου στη Δυτική Μακεδονία, ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία επιλογής αναδόχου, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων αδειοδοτήσεων, ενώ η επένδυση εκτιμάται στα 30 εκατ. ευρώ.
