Δεδομένου ότι οι πληρωμές τόκων από την κυβέρνηση πρέπει να προέρχονται είτε από φόρους είτε από νομισματικό πληθωρισμό (δηλαδή μέσα από το τύπωμα χρήματος και την αύξηση της προσφοράς), το βάρος του δημόσιου χρέους δεν το επωμίζεται η κυβέρνηση, αλλά οι φορολογούμενοι
Γιατί δεν χτύπησε «κόκκινος συναγερμός» σε όλες τις κυβερνήσεις από την πρόσφατη προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τεράστιο παγκόσμιο δημόσιο χρέος έφτασε το δυσθεώρητο ύψος των 100 τρισ. δολαρίων;
Γιατί, πρώτον, καλούνται οι ίδιοι που δημιούργησαν το πρόβλημα να το επιλύσουν – πράγμα αδύνατον, όπως είναι κατανοητό..
Και, δεύτερον, ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι σίγουρο ότι ανταποκρίνεται στις ίδιες τις αιτίες της κρίσης.
Υποτιμούν το ρόλο της πιστωτικής επέκτασης γιατί θέλουν να κρατάνε ικανοποιημένο το εκλογικό τους ακροατήριο, και δευτερευόντως γιατί «στραγγαλίζουν» την πραγματική οικονομία μέσω της νομισματικής πολιτικής – και κατ’ αυτό τον τρόπο την ελέγχουν.
Αν η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008/2009 ξεκίνησε στις ΗΠΑ από τον ιδιωτικό τομέα (την αγορά ακινήτων) και μεταδόθηκε στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (τις τράπεζες), μπορούμε να φανταστούμε τις πολλαπλάσιες διαστάσεις που μπορεί να λάβει εάν «σκάσει» το δημόσιο χρέος της μεγαλύτερης οικονομίας που έχει φτάσειτα 35 τρισ. δολάρια
Η σύγχρονη νομισματική θεωρία υποστηρίζει λανθασμένα ότι οι κύκλοι άνθησης και πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας είναι δυνατόν να εξηγηθούν με βάση τις ανισορροπίες μεταξύ ιδιωτικού καιδημόσιου τομέα και την εγγενή αστάθεια των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών αγορών.
Η οικονομολόγος Stephanie Kelton συχνά επισημαίνει αυτή τη θέση με το γράφημα που καταγράφει το ύψος των δημοσίων και ιδιωτικών πλεονασμάτων και ελλειμμάτων:
Οι κόκκινες γραμμές δείχνουν τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Όταν η κυβέρνηση ξοδεύει περισσότερα από όσα εισπράττει σε φόρους, έχει έλλειμμα και αναγκαστικά πουλά χρέος.
Το δημόσιο χρέος πωλείται στο εσωτερικό και σε ξένους αγοραστές.
Αυτές οι ομάδες γίνονται καθαροί δανειστές προς την κυβέρνηση στο βαθμό που αγοράζουν δημόσιο χρέος, και αυτό φαίνεται με τις μαύρες και γκρι ράβδους.
Όταν η κυβέρνηση (σπάνια) έχει πλεόνασμα, σημαίνει ότι εισπράττει περισσότερους φόρους από ό,τι ξοδεύει, και έτσι οι μη κυβερνητικοί τομείς πρέπει συλλογικά να είναι «ελλειμματικοί» – υποτίθεται – για να στηρίζουν τη γενική ζήτηση όπως υποστηρίζει η κεϋνσιανή θεωρία.
Αυτή η εικόνα είναι άκρως παραπλανητική.
Δεδομένου ότι οι πληρωμές τόκων από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρέπει να προέρχονται είτε από φόρους είτε από νομισματικό πληθωρισμό (δηλαδή μέσα από το τύπωμα χρήματος και την αύξηση της προσφοράς), το βάρος του δημόσιου χρέους δεν το επωμίζεται η κυβέρνηση, αλλά από οι φορολογούμενοι – και όλοι όσοι χάνουν από την πληθωριστική εκτύπωση χρήματος.
Τα κρατικά ελλείμματα, λοιπόν, δεν αντιπροσωπεύουν πραγματικά πλεονάσματα του ιδιωτικού τομέα, όσες φορές κι αν η σύγχρονη νομισματική θεωρία επικαλείται τα κλαδικά ισοζύγια.
Επιπλέον θεωρούν ότι τα ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ή η επιδείνωση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα προκαλούνται από κρατικά πλεονάσματα ή μικρότερα κρατικά ελλείμματα.
Εδώ, κάνει ένα βήμα πέρα από την απλή δημοσιονομική λογιστική, η οποία έχουμε ήδη δει ότι είναι παραπλανητική, και συσχετίζει αιτιώδως δύο δεδομένα.
Επισημαίνει ότι «τα κρατικά ελλείμματα είναι απαραίτητα για να αποτραπεί η επιδείνωση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα».
Το πρόβλημα με αυτό είναι ότι τα κρατικά ελλείμματα καθορίζονται από δύο δεδομένα: τις κρατικές δαπάνες και τα δημόσια έσοδα.
Υπονοείται ότι αν μόνο η κυβέρνηση αύξανε τις δαπάνες εκτοξεύοντας τα ελλείμματα, τότε ο ιδιωτικός τομέας θα μπορούσε να παραμείνει συνολικά ζωντανός και δεν θα κατρακυλήσει η οικονομία σε ύφεση.
Αλλά αν κοιτάξετε τις χρονικές περιόδους μεταξύ των υφέσεων, ο κύριος μοχλός των μετατοπίσεων στα κρατικά ελλείμματα είναι τα φορολογικά έσοδα, τα οποία εξαρτώνται από τη συνολική απασχόληση.
Όποιος γνωρίζει τη έννοια του οικονομικού κύκλου στα αυστριακά οικονομικά, θα αντιληφθεί το επιχείρημα.
Κατά τη διάρκεια μιας μη βιώσιμης έκρηξης της οικονομικής δραστηριότητας που ξεκίνησε από τα τεχνητά χαμηλά επιτόκια, οι μισθοί και η απασχόληση αυξάνονται, πράγμα που σημαίνει ότι αυξάνονται και τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος.
Τα υψηλότερα φορολογικά έσοδα έχουν ως αποτέλεσμα μικρότερα κρατικά ελλείμματα και, σε σπάνιες περιπτώσεις, κρατικά πλεονάσματα.
Γιατί, πρώτον, καλούνται οι ίδιοι που δημιούργησαν το πρόβλημα να το επιλύσουν – πράγμα αδύνατον, όπως είναι κατανοητό..
Και, δεύτερον, ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι σίγουρο ότι ανταποκρίνεται στις ίδιες τις αιτίες της κρίσης.
Υποτιμούν το ρόλο της πιστωτικής επέκτασης γιατί θέλουν να κρατάνε ικανοποιημένο το εκλογικό τους ακροατήριο, και δευτερευόντως γιατί «στραγγαλίζουν» την πραγματική οικονομία μέσω της νομισματικής πολιτικής – και κατ’ αυτό τον τρόπο την ελέγχουν.
Αν η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008/2009 ξεκίνησε στις ΗΠΑ από τον ιδιωτικό τομέα (την αγορά ακινήτων) και μεταδόθηκε στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (τις τράπεζες), μπορούμε να φανταστούμε τις πολλαπλάσιες διαστάσεις που μπορεί να λάβει εάν «σκάσει» το δημόσιο χρέος της μεγαλύτερης οικονομίας που έχει φτάσειτα 35 τρισ. δολάρια
Η σύγχρονη νομισματική θεωρία υποστηρίζει λανθασμένα ότι οι κύκλοι άνθησης και πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας είναι δυνατόν να εξηγηθούν με βάση τις ανισορροπίες μεταξύ ιδιωτικού καιδημόσιου τομέα και την εγγενή αστάθεια των ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών αγορών.
Η οικονομολόγος Stephanie Kelton συχνά επισημαίνει αυτή τη θέση με το γράφημα που καταγράφει το ύψος των δημοσίων και ιδιωτικών πλεονασμάτων και ελλειμμάτων:
Οι κόκκινες γραμμές δείχνουν τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Όταν η κυβέρνηση ξοδεύει περισσότερα από όσα εισπράττει σε φόρους, έχει έλλειμμα και αναγκαστικά πουλά χρέος.
Το δημόσιο χρέος πωλείται στο εσωτερικό και σε ξένους αγοραστές.
Αυτές οι ομάδες γίνονται καθαροί δανειστές προς την κυβέρνηση στο βαθμό που αγοράζουν δημόσιο χρέος, και αυτό φαίνεται με τις μαύρες και γκρι ράβδους.
Όταν η κυβέρνηση (σπάνια) έχει πλεόνασμα, σημαίνει ότι εισπράττει περισσότερους φόρους από ό,τι ξοδεύει, και έτσι οι μη κυβερνητικοί τομείς πρέπει συλλογικά να είναι «ελλειμματικοί» – υποτίθεται – για να στηρίζουν τη γενική ζήτηση όπως υποστηρίζει η κεϋνσιανή θεωρία.
Αυτή η εικόνα είναι άκρως παραπλανητική.
Δεδομένου ότι οι πληρωμές τόκων από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρέπει να προέρχονται είτε από φόρους είτε από νομισματικό πληθωρισμό (δηλαδή μέσα από το τύπωμα χρήματος και την αύξηση της προσφοράς), το βάρος του δημόσιου χρέους δεν το επωμίζεται η κυβέρνηση, αλλά από οι φορολογούμενοι – και όλοι όσοι χάνουν από την πληθωριστική εκτύπωση χρήματος.
Τα κρατικά ελλείμματα, λοιπόν, δεν αντιπροσωπεύουν πραγματικά πλεονάσματα του ιδιωτικού τομέα, όσες φορές κι αν η σύγχρονη νομισματική θεωρία επικαλείται τα κλαδικά ισοζύγια.
Επιπλέον θεωρούν ότι τα ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ή η επιδείνωση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα προκαλούνται από κρατικά πλεονάσματα ή μικρότερα κρατικά ελλείμματα.
Εδώ, κάνει ένα βήμα πέρα από την απλή δημοσιονομική λογιστική, η οποία έχουμε ήδη δει ότι είναι παραπλανητική, και συσχετίζει αιτιώδως δύο δεδομένα.
Επισημαίνει ότι «τα κρατικά ελλείμματα είναι απαραίτητα για να αποτραπεί η επιδείνωση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα».
Το πρόβλημα με αυτό είναι ότι τα κρατικά ελλείμματα καθορίζονται από δύο δεδομένα: τις κρατικές δαπάνες και τα δημόσια έσοδα.
Υπονοείται ότι αν μόνο η κυβέρνηση αύξανε τις δαπάνες εκτοξεύοντας τα ελλείμματα, τότε ο ιδιωτικός τομέας θα μπορούσε να παραμείνει συνολικά ζωντανός και δεν θα κατρακυλήσει η οικονομία σε ύφεση.
Αλλά αν κοιτάξετε τις χρονικές περιόδους μεταξύ των υφέσεων, ο κύριος μοχλός των μετατοπίσεων στα κρατικά ελλείμματα είναι τα φορολογικά έσοδα, τα οποία εξαρτώνται από τη συνολική απασχόληση.
Όποιος γνωρίζει τη έννοια του οικονομικού κύκλου στα αυστριακά οικονομικά, θα αντιληφθεί το επιχείρημα.
Κατά τη διάρκεια μιας μη βιώσιμης έκρηξης της οικονομικής δραστηριότητας που ξεκίνησε από τα τεχνητά χαμηλά επιτόκια, οι μισθοί και η απασχόληση αυξάνονται, πράγμα που σημαίνει ότι αυξάνονται και τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος.
Τα υψηλότερα φορολογικά έσοδα έχουν ως αποτέλεσμα μικρότερα κρατικά ελλείμματα και, σε σπάνιες περιπτώσεις, κρατικά πλεονάσματα.
