Σε κινητήρια δύναμη μετασχηματισμού αναδεικνύεται η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) για τον κλάδο των τηλεπικοινωνιών, επαναπροσδιορίζοντας όχι μόνο την τεχνολογική του υποδομή, αλλά και τα ίδια τα επιχειρηματικά μοντέλα των εταιρειών.
Σύμφωνα με τον Αλμπέρτο Μπουρλά, διευθυντή πωλήσεων Τηλεπικοινωνιών για Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική της Microsoft, η Τεχνητή Νοημοσύνη ως βασικός παράγοντας μετασχηματισμού των telecoms εισέρχεται καταλυτικά στη λειτουργία των δικτύων, την εξυπηρέτηση των πελατών, τη φύση της εργασίας, ενώ φέρνει νέα επιχειρηματικά μοντέλα και αλλάζει το παιχνίδι του ανταγωνισμού. Ειδικότερα, όπως εξηγεί:
1. Αυτοματισμός και βελτιστοποίηση δικτύων: «Η ΤΝ επιτρέπει στους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους να διαχειρίζονται τα δίκτυά τους αυτόνομα και να βελτιστοποιούν τη χρήση των πόρων τους. Μέσω προγνωστικής συντήρησης με μηχανική μάθηση, η διαχείριση βλαβών γίνεται «προληπτική» αντί για «αντιδραστική», μειώνοντας σημαντικά τις διακοπές υπηρεσίας, αλλά και το λειτουργικό κόστος. Τα σύγχρονα δίκτυα παράγουν τεράστιους όγκους δεδομένων, τους οποίους η ΤΝ αναλύει για να προβλέψει προβλήματα εξοπλισμού ή συμφόρησης, να εντοπίσει απάτες (όπως ύποπτες χρεώσεις ή κλωνοποίηση SIM) και να βελτιώσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια του δικτύου.»
3. Επιπτώσεις στο ανθρώπινο δυναμικό και δεξιότητες: «Η ΤΝ αλλάζει τη φύση της εργασίας, αυτοματοποιώντας επαναλαμβανόμενες ή χρονοβόρες εργασίες και επιτρέποντας στο προσωπικό να επικεντρωθεί σε πιο στρατηγικούς ρόλους. Παράλληλα, απαιτούνται νέες δεξιότητες, όπως ανάλυση δεδομένων και διαχείριση συστημάτων ΤΝ. Οι εταιρείες επενδύουν σε προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων και δημιουργούν διεπιστημονικές ομάδες, ενώ αναδύονται νέοι ρόλοι όπως data scientists και ειδικοί λειτουργιών ΤΝ.»
4. Νέα επιχειρηματικά μοντέλα και ανταγωνισμός: «Η ΤΝ επιτρέπει στους παρόχους να μετασχηματιστούν από «telco» σε «techco», να προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις και εξατομικευμένες υπηρεσίες, δημιουργώντας νέες πηγές εσόδων. Ως αποτέλεσμα η υιοθέτηση της ΤΝ αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα. Οι εταιρείες που επενδύουν σε αυτήν ξεχωρίζουν σε καινοτομία, κόστος και εμπειρία πελάτη, ενώ όσοι καθυστερούν κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.»
«Η τεχνολογία έχει ωριμάσει και το κύριο εμπόδιο είναι πλέον η εκπαίδευση και εξοικείωση του ανθρώπινου δυναμικού» επισημαίνει ο κ. Μπουρλάς, ενώ απαντώντας στο ερώτημα για το τι θα δει ο απλός χρήστης στων τηλεπικοινωνιών από την υιοθέτηση της ΤΝ στις Τηλεπικοινωνίες σημειώνει:
«Οι χρήστες θα εξυπηρετούνται άμεσα μέσω έξυπνων ψηφιακών βοηθών που κατανοούν τις ανάγκες τους και προτείνουν λύσεις προσαρμοσμένες στο προφίλ τους. Οι mobile εφαρμογές και τα web portals των παρόχων γίνονται πιο έξυπνα και φιλικά με τη βοήθεια της ΤΝ. Πολλές εφαρμογές τηλεπικοινωνιών ενσωματώνουν πλέον έξυπνους βοηθούς συνομιλίας όπου ο χρήστης μπορεί να πληκτρολογήσει ερωτήσεις (πχ γιατί ο λογαριασμός μου είναι τόσο υψηλός αυτό το μήνα;) και να λάβει άμεσα απάντηση ή ανάλυση. Αυτοί οι βοηθοί αξιοποιούν την κατανόηση φυσικής γλώσσας (Natural Language Processing) για να συνομιλούν σε ανθρώπινο ύφος, κάνοντας την αλληλεπίδραση πιο άνετη ακόμα και για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τεχνικούς όρους.
Επίσης, οι εφαρμογές μπορούν να παρέχουν προσωποποιημένες πληροφορίες χρήσης σε πραγματικό χρόνο. Π.χ. μπορεί να εμφανίζει προβλέψεις: «Με τους τρέχοντες ρυθμούς χρήσης, θα εξαντλήσετε τα δεδομένα σας σε 5 ημέρες» και να προτείνει λύσεις (όπως πακέτα επιπλέον data). Ή μπορεί να έχει λειτουργία σύστασης: «Βλέπουμε ότι καλείτε συχνά το εξωτερικό. Θέλετε να ενεργοποιήσετε ένα διεθνές πακέτο για οικονομικότερες χρεώσεις;». Αυτές οι δυνατότητες κάνουν την εμπειρία του χρήστη με τα ψηφιακά εργαλεία του παρόχου πιο διαδραστική και χρήσιμη.
Ακόμη, η ΤΝ προβλέπει και διορθώνει βλάβες πριν επηρεάσουν τον χρήστη, μειώνοντας τις διακοπές και επιταχύνοντας την αποκατάσταση.
Οι τηλεπικοινωνιακοί οργανισμοί παύουν να προσφέρουν μόνο σύνδεση, αλλά και έξυπνες λύσεις για το σπίτι, την εργασία και τις επιχειρήσεις, μετατρέπονται δηλαδή σε συμβούλους ψηφιακού μετασχηματισμού.
Επιπρόσθετα η ΤΝ ενισχύει την προστασία προσωπικών δεδομένων, εντοπίζοντας απειλές σε πραγματικό χρόνο και διασφαλίζοντας την ιδιωτικότητα των χρηστών.»
Ταχεία η ψηφιακή μετάβαση στην Ελλάδα
Ρωτήσαμε επίσης τον κ. Μπουρλά την εκτίμησή του, βάσει της εμπειρίας του ως στέλεχος της Microsoft, για την πορεία του ψηφιακού μετασχηματισμού στην Ελλάδα:
«Η Ελλάδα διανύει περίοδο ταχείας ψηφιακής μετάβασης, με σημαντικές πρωτοβουλίες τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Η πρόοδος αυτή οφείλεται σε συντονισμένες δράσεις, επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής και στην αυξανόμενη υιοθέτηση ψηφιακών λύσεων από πολίτες και επιχειρήσεις.
Δημόσιος Τομέας: Η πλατφόρμα gov.gr έχει μεταμορφώσει τη σχέση των πολιτών με το κράτος, προσφέροντας εκατοντάδες ψηφιακές υπηρεσίες που καλύπτουν από απλές βεβαιώσεις μέχρι σύνθετες διαδικασίες όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση και η τηλεϊατρική. Περίπου το 80% των πολιτών χρησιμοποιεί πλέον ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, ποσοστό που υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η Ελλάδα αναγνωρίζεται διεθνώς ως πρότυπο ψηφιακής διακυβέρνησης, με πρωτοβουλίες όπως η Εθνική Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020–2025 και έργα του Ταμείου Ανάκαμψης να ενισχύουν περαιτέρω την ψηφιοποίηση του Δημοσίου
Ιδιωτικός Τομέας: Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στους κλάδους των τηλεπικοινωνιών, των τραπεζών και του λιανεμπορίου, επενδύουν δυναμικά σε cloud, big data και ΤΝ για να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και την εμπειρία πελάτη. Παράλληλα, το οικοσύστημα των startups αναπτύσσεται ραγδαία, με έμφαση σε τομείς όπως το fintech, οι υπηρεσίες λογισμικού και οι εφαρμογές ΤΝ. Αυτή η τάση ενισχύει την καινοτομία και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία.
Τεχνολογίες και Υποδομές: Η χώρα έχει σημειώσει άλματα στις ψηφιακές υποδομές. Το δίκτυο 5G καλύπτει πλέον το 98% του πληθυσμού, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η ανάπτυξη οπτικών ινών βελτιώνει σημαντικά την ευρυζωνική κάλυψη. Η υιοθέτηση του cloud computing επιταχύνεται, με μεγάλες επενδύσεις που δίνουν πρόσβαση σε προηγμένες υπηρεσίες τόσο σε επιχειρήσεις όσο και στο Δημόσιο. Στον τομέα της ΤΝ, εφαρμόζονται ήδη πιλοτικά έργα όπως ο ψηφιακός βοηθός mAIgov για την εξυπηρέτηση πολιτών. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η πρωτοβουλία Φάρος, ένα από τις πρώτα AI Factories στην Ευρώπη, που βασίζεται στον υπερυπολογιστή Δαίδαλο και έχει στόχο την ανάπτυξη λύσεων ΤΝ σε υγεία, πολιτισμό και βιωσιμότητα. Η Microsoft υλοποιεί μια από τις μεγαλύτερες επενδύσεις ψηφιακής υποδομής στη χώρα, με τη δημιουργία τριών datacenters στην Αττική.»
Έλλειμμα δεξιοτήτων
Επισημαίνει, ωστόσο, πως «παρά τη σημαντική πρόοδο, η Ελλάδα αντιμετωπίζει προκλήσεις. Υπάρχει έλλειμμα ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς μόλις οι μισοί πολίτες διαθέτουν βασικές ψηφιακές γνώσεις, ενώ οι εξειδικευμένοι επαγγελματίες δεν επαρκούν για τις ανάγκες της αγοράς. Επιπλέον, απαιτείται επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με κατάλληλη καθοδήγηση και χρηματοδότηση, ώστε να μειωθεί το ψηφιακό χάσμα μεταξύ μεγάλων και μικρών εταιρειών».
