«Ρηχή» βελτίωση στο ισοζύγιο επιχειρηματικότητας

Θετικές εξελίξεις, τόσο στις ενάρξεις όσο και στις διαγραφές, καταγράφονται στο ισοζύγιο επιχειρηματικότητας το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024.

Οι εγγραφές νέων επιχειρήσεων αυξάνονται και τα «κλεισίματα» μειώνονται χρόνο με τον χρόνο -κάτι που αδιαμφισβήτητα αποτελεί θετική εξέλιξη-, εντούτοις στο ελληνικό επιχειρείν κυριαρχούν συντριπτικά οι ατομικές επιχειρήσεις, ενώ η πλειονότητα των οικονομικών δραστηριοτήτων περιστρέφεται γύρω από το χονδρικό και λιανικό εμπόριο και τα συνεργεία συντήρησης οχημάτων, καθώς και στις υπηρεσίες παροχής καταλυμάτων και εστίασης, γεγονός που καταδεικνύει μια «ρηχότητα» στα επιχειρηματικά εγχειρήματα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης δεδομένων του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ), στο
διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025 προχώρησαν σε έναρξη δραστηριοτήτων 45.038 επιχειρήσεις, έναντι 42.290 το αντίστοιχο διάστημα του 2024, σημειώνοντας άνοδο 6,5%.

Αντίστοιχα, στο ίδιο εξεταζόμενο διάστημα του 2025, οι αναγγελίες διακοπής εργασιών ανήλθαν στις 13.649, μειωμένες κατά 6,3% σε σχέση το ίδιο επτάμηνο του 2024, όπου έκλεισαν 14.564 επιχειρήσεις.

Αν και όπως προαναφέρθηκε, σε απόλυτους αριθμούς το ισοζύγιο είναι θετικό τόσο στις εγγραφές όσο και στις διαγραφές, τα στοιχεία διαφοροποιούνται αισθητά ανά νομική μορφή.

Για παράδειγμα, στο εξεταζόμενο διάστημα φέτος, υπάρχει υποχώρηση στις εγγραφές των Ανωνύμων Εταιρειών, που κατά τα συνήθη αποτελούν τον πιο ισχυρό τύπο επιχειρηματικότητας, αλλά και αύξηση των διαγραφών τους.

Αντίθετα, φαίνεται ότι η «θετικότητα» του ισοζυγίου στηρίζεται -τόσο στις εγγραφές όσο και στις
διαγραφές- σχεδόν αποκλειστικά στις ατομικές επιχειρήσεις.

Συγκεκριμένα, για τη νομική μορφή των Α.Ε. στο εξεταζόμενο διάστημα, στους πίνακες του ΓΕΜΗ καταγράφεται ότι συστάθηκαν 997 ανώνυμες εταιρείες, έναντι 1.047 πέρυσι, σημειώνοντας μια ποσοστιαία μείωση της τάξεως του 4,8%.

Αντίθετα, αυξημένες ήταν φέτος οι διαγραφές τους, με 627 Α.Ε. να ανακοινώνουν διακοπή εργασιών, έναντι 575 πέρυσι (αύξηση διαγραφών 9%).

Απόλυτα θετικό είναι το ισοζύγιο για τις ατομικές επιχειρήσεις, καθώς το 2025 εγγράφηκαν
19.185, έναντι 16.470 πέρυσι, σημειώνοντας αύξηση της τάξεως του 16,5%.

Μειωμένες σημαντικά, πάντως, είναι και οι διαγραφές, οι οποίες περιορίζονται στις 3.665, έναντι 5.897 πέρυσι, με την ποσοστιαία μείωση να ανέρχεται στο 38%.

Σε ό,τι αφορά τις Ετερόρρυθμες (Ε.Ε.), οι εγγραφές κινήθηκαν αυξητικά και συγκεκριμένα στις 10.158, έναντι 9.125 πέρυσι, που σε ποσοστό μεταφράζεται σε αύξηση 11,3%.

Μεγαλύτερη, ωστόσο, είναι η αύξηση των διαγραφών, που, από τις 1.800 πέρυσι, φέτος ανήλθαν στις 2.260 (συν 25,5%).

Για μια ακόμη φορά, το ισοζύγιο επιχειρηματικότητας καταγράφει τη δραστική συρρίκνωση των ΕΠΕ. Ειδικότερα, το εξεταζόμενο επτάμηνο ιδρύθηκαν μόλις 70 ΕΠΕ, έναντι 215 πέρυσι, σημειώνοντας μείωση 67,5%.

Αντίθετη πορεία ακολούθησαν οι διαγραφές τους, όπου ανήλθαν στις 550, από 480 πέρυσι (συν 14,6%).

Σημάδια κόπωσης στις ΙΚΕ

Έπειτα από μια συνεχώς ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια, σημάδια κόπωσης εμφανίζουν
οι Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Επιχειρήσεις (ΙΚΕ) – αποκαλούμενες και ως επιχειρήσεις του «ενός
ευρώ».

Οι εγγραφές τους φέτος καταγράφουν πτώση της τάξεως του 6,7%, καθώς ιδρύθηκαν 8.405 ΙΚΕ, έναντι 9.009 πέρυσι.

Ανοδικά όμως κινήθηκαν οι διαγραφές, που έφθασαν τις 3.045 φέτος, σε σχέση με τις 2.913 πέρυσι (συν 16,9%).

Ανάλογη είναι η εξέλιξη για τις Ομόρρυθμες (Ο.Ε.), των οποίων φέτος οι συστάσεις υποχωρούν στις 5.450, έναντι 5.798 το επτάμηνο του 2024 (μείον 6%).

Σε πρώτο πλάνο το εμπόριο, σε ρηχά νερά η μεταποίηση

Η «επικράτηση» των ατομικών επιχειρήσεων στο ισοζύγιο δεν αποτελεί χαρακτηριστικό μόνο
της εξεταζόμενης περιόδου, καθώς η πλειονότητα των περίπου 900.000 επιχειρήσεων της χώρας ανήκει στον συγκεκριμένο τύπο.

Με βάση τα στοιχεία του ΓΕΜΗ, αυτή τη στιγμή στη χώρα μας είναι ενεργές σχεδόν 633.000
ατομικές επιχειρήσεις, που αντιπροσωπεύουν το 65% του συνολικού αριθμού οικονομικών
δραστηριοτήτων.

Στη δεύτερη θέση, αλλά πολύ μακριά από τις ατομικές, βρίσκονται οι ΙΚΕ, με περίπου 102.000 οντότητες, εκπροσωπώντας το 10,5% των επιχειρήσεων.

Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι Ο.Ε., με 98.000 εταιρείες και ποσοστό 9%, και ακολουθούν οι Ε.Ε. (σχεδόν 75.000) με ποσοστό 7,7%.

Αντίθετα, σε χαμηλά επίπεδα και συγκεκριμένα στις 46.000 και ποσοστό 4,7% βρίσκονται οι Ανώνυμες Εταιρείες, ενώ οι ΕΠΕ περιορίζονται στις 21.000 και με ποσοστό 2,15%.

Από τα παραπάνω στοιχεία προκύπτει σαφώς ότι οι κεφαλαιουχικές επιχειρήσεις και ειδικότερα οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ αποτελούν ένα ιδιαίτερο μικρό κλάσμα του επιχειρηματικού ισοζυγίου.

Βέβαια, κεφαλαιουχικές είναι και οι ΙΚΕ, ωστόσο στην πλειονότητά τους έχουν «αντικαταστήσει» έναν αριθμό ατομικών επιχειρήσεων.

Πέραν όμως του μικρού αριθμού κεφαλαιουχικών εταιρειών, το επιχειρηματικό προφίλ της χώρας χαρακτηρίζεται από τον ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό του ΚΑΔ Ζ, στο οποίο εντάσσονται οι δραστηριότητες του χονδρικού και λιανικού εμπορίου και της επισκευής οχημάτων και μοτοσικλετών.

Με βάση τα στοιχεία του ΓΕΜΗ, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους τομείς αγγίζουν τις 255.000, με το ποσοστό τους να ξεπερνά το 25% του συνόλου των επιχειρήσεων.

Άλλες σχεδόν 140.000 επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στις υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης, ενώ σχεδόν 78.000 σχετίζονται με τις κατασκευές.

Παρότι στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, με έμφαση στην ενίσχυση του μεταποιητικού τομέα, οι επιχειρήσεις που σήμερα δραστηριοποιούνται στη μεταποίηση ανέρχονται στις μόλις 64.000.

Περιφερειακή κατανομή

Σε ό,τι αφορά την περιφερειακή διασπορά των επιχειρήσεων, η Αττική έχει «μακράν τον πρώτο
λόγο».

Από τη βάση δεδομένων του ΓΕΜΗ προκύπτει ότι σχεδόν 350.000 επιχειρήσεις είναι εγγεγραμμένες στην περιφέρεια Αττικής, ενώ στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ο αριθμός τους ανέρχεται στις 157.000.

Ακολουθούν οι περιφέρειες: Κρήτης με 71.479 επιχειρήσεις, το Νότιο Αιγαίο με 56.541, η Θεσσαλία με 53.500, η Δυτική Ελλάδα με 50.318, η Πελοπόννησος με σχεδόν 50.000, η Στερεά Ελλάδα με σχεδόν 41.000, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 38.500, τα Ιόνια Νησιά με  31.242, η Ήπειρος με περίπου 24.500, η Δυτική Μακεδονία με λίγο περισσότερες από 21.000.

Στην τελευταία θέση βρίσκεται η περιφέρεια Βορείου Αιγαίου με 17.700 επιχειρήσεις.

Ηλικίες επιχειρήσεων

Με βάση την ηλικιακή κατάταξη στα στοιχεία του ΓΕΜΗ καταγράφεται ότι σχεδόν 270.000 επιχειρήσεις (ποσοστό 27,9%) είναι ηλικίας από 21 έως 50 ετών, ενώ για το 27,5% (265.000 επιχειρήσεις) τα ηλικιακά όρια είναι από τρία έως 10 έτη.

Πολύ κοντά, στο 26,5% είναι το ποσοστό των επιχειρήσεων ηλικίας από 11 έως 20 έτη (257.000 επιχειρήσεις), ενώ υπάρχουν και 122.000 επιχειρήσεις ηλικίας μεταξύ ενός και δύο ετών (ποσοστό 12,7%).

Τέλος, υπάρχουν και σχεδόν 47.000 επιχειρήσεις οι οποίες δεν έχουν κλείσει ακόμη τα πρώτα «γενέθλιά» τους, είναι δηλαδή ενεργές για λιγότερο από ένα έτος.