Στο SPIEF 2026 πραγματοποιήθηκε η συνεδρία με τίτλο «Αγορά Εργασίας 2.0: Η Δικτατορία της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Μετασχηματισμός των Δεξιοτήτων και των Επαγγελμάτων», όπου κορυφαίοι ειδικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι συζήτησαν τον αντίκτυπο της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI) στις επαγγελματικές δεξιότητες και την απασχόληση.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως παράγοντας υποδομής της οικονομίας
Σύμφωνα με τον συντονιστή της συνεδρίας, Ιβάν Λομπάνοφ, πρύτανη του Ρωσικού Οικονομικού Πανεπιστημίου Πλεχάνοφ, η τεχνητή νοημοσύνη έχει πάψει να είναι μια απλώς υποσχόμενη τεχνολογία και έχει μετατραπεί σε βασικό παράγοντα που αλλάζει τη δομή της απασχόλησης.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε επισημάνει ήδη από τον Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους ότι η χρήση της ΤΝ δεν αντικαθιστά μόνο ορισμένες εργασίες, αλλά δημιουργεί και νέες θέσεις εργασίας.
Η αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Τατιάνα Γκολίκοβα, σημείωσε ότι οι βασικοί παράγοντες αυτών των αλλαγών είναι η δημογραφική συρρίκνωση και οι ανισορροπίες μεταξύ βιομηχανίας και εκπαίδευσης. Ο μέσος όρος ηλικίας των εργαζομένων στη χώρα είναι 44 έτη και έως το 2032 θα απαιτηθούν 12 εκατομμύρια ειδικοί, εκ των οποίων τα μισά θα καλύψουν νέες θέσεις εργασίας.
Η κύρια στρατηγική είναι η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης.
«Δεν αλλάζει το επάγγελμα στο σύνολό του, αλλά οι συγκεκριμένες εργασίες μέσα σε αυτό. Τελικός μας στόχος είναι να μάθουμε στους εργαζόμενους να χρησιμοποιούν την ΤΝ ως εργαλείο βελτίωσης της αποδοτικότητας», τόνισε η Τατιάνα Γκολίκοβα.
Δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, αλλά τον συμπληρώνει
Ο υπουργός Εργασίας Άντον Κοτιακόφ δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη ικανή να εκτελεί πλήρως το 7,5% των εργασιακών λειτουργιών. Αυτό επιτρέπει στους εργαζομένους να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε πιο σύνθετα καθήκοντα.
Το Υπουργείο Εργασίας, σε συνεργασία με τη Sberbank, αναπτύσσει έναν κατάλογο καθηκόντων για κάθε επάγγελμα και προτείνει την αναθεώρηση των επαγγελματικών προτύπων με την προσθήκη τεχνολογικών δεξιοτήτων που θα μπορούν να επικαιροποιούνται γρήγορα σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς.
Ο διευθύνων σύμβουλος της HeadHunter, Ντμίτρι Σεργκιένκοφ, επισήμανε ότι η αγορά βρίσκεται ακόμη στα πρώτα στάδια του μετασχηματισμού. Μόλις το 2-3% των υποψηφίων δηλώνουν δεξιότητες σχετικές με την ΤΝ. Ωστόσο, οι αγγελίες για νέους ειδικούς στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης έχουν αυξηθεί κατά 25%.
Παράλληλα, περισσότερο από το 50% των επαγγελμάτων ανήκουν στην κατηγορία της «ενίσχυσης» (augmentation), όπου η τεχνολογία λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον άνθρωπο.
Οι «σκληρές» ανθρώπινες δεξιότητες
Ο πρόεδρος της Delovaya Rossiya, Αλεξέι Ρέπικ, σημείωσε ότι η ζήτηση μετατοπίζεται από τους απλούς εκτελεστές προς τους ελεγκτές, δηλαδή ανθρώπους που αξιολογούν τα αποτελέσματα των αλγορίθμων και αποτρέπουν λάθη.
Οι ανθρώπινες δεξιότητες παραμένουν καθοριστικές:
- ενσυναίσθηση,
- διαπραγματευτική ικανότητα,
- δημιουργική σκέψη.
Πρόκειται για δεξιότητες που είναι δύσκολο να τυποποιηθούν, αλλά αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στην ψηφιακή εποχή.
Ο διευθύνων σύμβουλος της αλυσίδας Magnit, Γεβγκένι Σλούτσεφσκι, εξήγησε ότι η χρήση ΤΝ στο λιανεμπόριο αυξάνει την παραγωγικότητα έως και 30% σε σύνθετες εργασίες και έως τρεις φορές σε απλές.
Χάρη στην ΤΝ, οι εταιρείες δημιουργούν αυτόνομες μικρο-ομάδες, όπου ένας εργαζόμενος διαχειρίζεται πολλαπλούς ψηφιακούς βοηθούς (AI agents).
Το χάσμα παραγωγικότητας μεταξύ όσων χρησιμοποιούν ΤΝ και όσων εργάζονται με παραδοσιακές μεθόδους μπορεί να φτάσει έως και το δεκαπλάσιο.
Ο Κίριλ Αντζίνοφ, αναπληρωτής επικεφαλής της Υπηρεσίας Μετανάστευσης του Υπουργείου Εσωτερικών, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα βοηθήσει επίσης στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών ειδικευμένων εργαζομένων.
«Η ΤΝ θα μας επιτρέψει να αναλύουμε την αγορά εργασίας και να οργανώνουμε την πρόσληψη ειδικών μέσω ψηφιακών μητρώων, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και ασφάλεια», δήλωσε.
Η πρόκληση για τη Ρωσία
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η Ρωσία βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική τεχνολογική πρόκληση. Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τη δομή των δεξιοτήτων, επιταχύνει την παραγωγικότητα και δημιουργεί νέες μορφές απασχόλησης.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά η απροθυμία εργαζομένων και επιχειρήσεων να προσαρμοστούν στις αλλαγές.
Οι συμμετέχοντες κατέληξαν ότι η επιτυχία θα εξαρτηθεί από τη συνεργασία μεταξύ κράτους, επιχειρήσεων και εκπαιδευτικού συστήματος.
Σχόλιο ειδικού
Ο Αλεξάντερ Βεντιαχίν, πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Sberbank, δήλωσε:
«Μελετούμε στενά τον μετασχηματισμό της αγοράς εργασίας και τα αποτελέσματα μιας μεγάλης έρευνας δείχνουν μια σημαντική αλλαγή. Αναλύσαμε 22 εκατομμύρια πραγματικές αγγελίες εργασίας της περιόδου 2022–2026 και, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, εντοπίσαμε 13.500 μοναδικές δεξιότητες σε 435 επαγγελματικές ομάδες.»
Το βασικό συμπέρασμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι δεν αλλάζουν τα επαγγέλματα ως έννοιες, αλλά τα σύνολα δεξιοτήτων που απαιτούν.
«Τα επόμενα χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει το 60-70% των δεξιοτήτων σε κάθε επαγγελματική ομάδα. Ενώ παλαιότερα τα επαγγέλματα ήταν σχετικά σταθερά, σήμερα αποτελούν ένα δυναμικό σύνολο δεξιοτήτων που απαιτεί συνεχή ανανέωση.»
Από οικονομική άποψη, αυτό μεταφράζεται σε αύξηση της παραγωγικότητας κατά 20-30% κατά μέσο όρο.
Ταυτόχρονα, η ζήτηση εργασίας σε ορισμένους τομείς μπορεί να μειωθεί κατά 10-22%, κάτι που, λόγω της δημογραφικής έλλειψης εργατικού δυναμικού, θεωρείται περισσότερο πλεονέκτημα παρά πρόβλημα για την οικονομία.
Ο μέσος χρόνος εκμάθησης μιας νέας δεξιότητας μειώνεται πλέον στους 12-18 μήνες, γεγονός που απαιτεί ένα ευέλικτο και προσαρμοστικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Ολοκληρώνοντας, ο Βεντιαχίν υπενθύμισε ότι ο Ρώσος πρόεδρος έχει θέσει ως στόχο την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας κατά 1,2 τρισεκατομμύρια ρούβλια μέσω της τεχνητής νοημοσύνης.
«Δημιουργούμε ήδη εργαλεία και μοντέλα που δεν αυτοματοποιούν απλώς τις καθημερινές διαδικασίες, αλλά μετασχηματίζουν τη διοίκηση και την οργάνωση της εργασίας. Η Sber είναι έτοιμη να μοιραστεί τις τεχνολογίες της με το κράτος και τις επιχειρήσεις. Στόχος μας είναι κάθε πολίτης να διαθέτει έναν ψηφιακό βοηθό που θα επεκτείνει τις δυνατότητές του και θα αυξάνει την αξία του στην αγορά εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο· είναι ένας ισχυρός μοχλός για την αξιοποίηση του δυναμικού του.»
ΠΗΓΗ SPB.AIF.RU
